Chuỗi ngày mưa ngập, kẹt xe bủa vây: Nỗi khổ kép của người dân TPHCM

Lời toà soạn:

Nước tràn vào nhà, đường phố ngập nặng

Những ngày đầu tháng 10, nhiều khu vực tại TPHCM liên tiếp ngập sau các trận mưa lớn. Nước dâng trên đường, tràn vào nhà dân và tầng hầm, khiến việc đi lại, buôn bán bị đảo lộn. Có nơi, nước rút chậm đến ngày hôm sau, kéo theo bùn đất, rác thải và những hư hỏng khó khắc phục.

Sống trên đường Phan Huy Ích (phường An Hội Tây), anh Thanh Nam vẫn chưa hết ám ảnh sau trận mưa tối 30/9. Nước tràn vào nhà, làm hư hỏng đồ đạc, buộc cả gia đình thức trắng đêm tát nước, kê cao tài sản. Bên ngoài, đường ngập sâu, nhiều phương tiện chết máy; người đi xe máy phải dắt bộ giữa dòng nước.

Cảnh ngập nước kẹt xe bủa vây khắp TPHCM tối 30/9. Ảnh: Nguyễn Huế

“Trước đây mưa thật to mới tràn nhẹ, giờ hễ mưa lớn là đường lại ngập sâu”, anh Nam nói. Tình trạng tương tự xảy ra ở các tuyến Phạm Văn Chiêu, Lê Đức Thọ, Nguyễn Văn Khối và nhiều khu vực lân cận. Sau trận mưa chiều tối 7/10, khu dân cư Cityland Park Hills, khu vực đường Phan Văn Trị, ghi nhận nước tràn xuống tầng hầm, làm ngập nhiều xe máy. Đến ngày hôm sau, một số nơi vẫn còn đọng nước.

Người dân TPHCM chật vật trên những cung đường ngập sâu. Ảnh: Tuấn Hùng

Nước tràn vào nhà, người dân tại các “rốn ngập” ở TPHCM chật vật ứng phó. Ảnh: Nguyễn Huế

Tại đường Nguyễn Văn Khối, chị Nguyễn Thị Luyến cho biết nước cống trào ngược từ đêm, đến trưa hôm sau mới bắt đầu rút chậm. Còn ở đường Mã Lò (phường Bình Trị Đông), có thời điểm nước dâng quá nửa mét, khiến xe máy chết máy và hoạt động kinh doanh đình trệ.

Không chỉ những khu vực trũng thấp, một số tuyến đường ở Thủ Đức cũng ngập sau mưa. Trên các đoạn dốc như Tô Ngọc Vân, Lý Tế Xuyên, nước chảy xiết gây nguy hiểm cho người đi xe máy.

Tối 7/10, nước mưa tràn vào các tầng hầm khu dân cư Cityland Park Hills, nhấn chìm nhiều xe máy, hàng hóa và máy móc, thiết bị của người dân. Ảnh: TK

Người dân trên các tuyến đường Linh Đông, Tô Ngọc Vân, Lý Tế Xuyên đối mặt nguy hiểm khi nước ngập, chảy xiết sau mưa. Ảnh: Tuấn Hùng

Gần giao lộ Tô Ngọc Vân, căn nhà của ông Trần Hữu Lợi, 70 tuổi, thường xuyên bị nước tràn vào mỗi khi mưa lớn. Theo ông, mặt đường liên tục được nâng cao trong khi nền nhà thấp hơn, khiến nước dễ dồn vào bên trong. Không đủ tiền nâng toàn bộ nền, ông đắp gờ xi măng cao khoảng 60cm đồng thời dùng ván gỗ chắn trước cửa. Tuy nhiên, tường nhà vẫn bong tróc, đồ gỗ hư hỏng do ngâm nước bẩn lâu ngày.

Những trường hợp này cho thấy ngập không chỉ gây khó khăn trong vài giờ mưa lớn. Với các hộ dân sống ở khu vực thường xuyên bị ảnh hưởng, mỗi trận mưa còn đồng nghĩa với việc phải kê đồ, bảo vệ tài sản, sửa chữa nhà cửa và chấp nhận gián đoạn sinh hoạt.

Mưa vượt ngưỡng thiết kế, triều cường cản dòng thoát nước

Tại cuộc họp báo kinh tế - xã hội chiều 8/10, ông Phạm Quốc Huy, Phó trưởng phòng Hạ tầng kỹ thuật thuộc Sở Xây dựng TPHCM, cho biết hệ thống thoát nước được thiết kế đáp ứng lượng mưa 85,3mm trong 3 giờ và mức triều 1,32m.

Tuy nhiên, một số trận mưa gần đây vượt ngưỡng này. Ngày 1/10, lượng mưa đo tại trạm Dương Quảng Hàm đạt 155,2mm; chiều 7/10, trạm Quang Trung ghi nhận 87mm. Khi mưa lớn trùng thời điểm triều dâng trên 1,4m, mực nước tại các kênh rạch và cửa xả tăng cao, làm hạn chế khả năng tiêu thoát nước ở những khu vực chịu ảnh hưởng của triều.

Ngập sâu trên đường Nguyễn Văn Khối ngày 8/10, lực lượng chức năng cắm biển cảnh báo để đảm bảo an toàn giao thông. Ảnh: Tuấn Kiệt

Theo cơ quan chuyên môn, tình trạng ngập còn liên quan đến tốc độ đô thị hóa, diện tích bề mặt thấm nước giảm, sụt lún tạo các điểm trũng cục bộ và hệ thống cống chưa đồng bộ. Một số tuyến đường, hẻm chưa có cống hoặc cống có kích thước nhỏ; miệng thu nước bị rác che lấp, kênh rạch bị lấn chiếm cũng làm hạn chế khả năng tiêu thoát.

Điều này cho thấy mưa lớn và triều cường là những tác nhân trực tiếp nhưng mức độ ngập còn phụ thuộc vào năng lực của hạ tầng và cách vận hành. Khi nhiều yếu tố cùng xuất hiện, nước có thể dồn nhanh hơn khả năng tiếp nhận của hệ thống, đặc biệt ở những khu vực có đường thoát nước bị nghẽn hoặc cửa xả chịu ảnh hưởng của triều.

Kỳ vọng vào dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng

Bên cạnh các điểm ngập do mưa, nhiều khu vực phía nam TPHCM thường xuyên chịu ảnh hưởng của triều cường. Tại các phường Phú Thuận, Tân Mỹ, xã Hiệp Phước, Nhà Bè và khu vực Bến Bình Đông, nước dâng có thể tràn vào nhà dân, nhất là ở những nơi thấp ven kênh rạch.

Sống gần cầu Phú Xuân, bà Nguyễn Thị Mười cho biết mỗi khi triều lên, nước tràn qua bờ đê vào phòng khách, buộc gia đình phải kê cao tivi, tủ lạnh và đồ đạc. Bà mong các cống ngăn triều gần nhà sớm vận hành để giảm cảnh nước bẩn tràn vào nhà.

Dự án giải quyết ngập do triều khu vực TPHCM, có tổng vốn đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng, đang được kỳ vọng cải thiện khả năng kiểm soát triều cho khu vực rộng khoảng 570km². Theo thông tin từ đại diện nhà đầu tư được cung cấp, khoảng 1.500 kỹ sư, công nhân đang chia ba ca thi công tại các cống ngăn triều và tuyến đê kè, hướng tới bàn giao vào giữa tháng 11/2026.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào việc hoàn thiện đồng bộ các hạng mục và khả năng kết nối với hệ thống thoát nước bên trong đô thị. Theo thông tin trong hồ sơ dự án, thành phố còn phải đánh giá các điểm đê hở và cống phụ trợ để triển khai khép kín phạm vi bảo vệ.

Người dân mòn mỏi chờ 'siêu dự án' 10.000 tỷ đồng ngăn triều chống ngập sớm vận hành. Ảnh: Tuấn Hùng

Công trình kiểm soát triều cũng không thể thay thế toàn bộ hệ thống thoát nước mưa. Nếu cống nội khu nhỏ, bị tắc, sụt lún hoặc không đủ độ dốc, nước vẫn có thể ứ đọng dù mực triều được kiểm soát tốt hơn.

Về lâu dài, TPHCM dự kiến triển khai 87 dự án với tổng vốn khoảng 142.340 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2030, hướng tới xử lý 50 vị trí ngập. Thành phố cũng đặt kế hoạch rà soát các tuyến cống, cửa xả và điểm nghẽn, đồng thời đẩy nhanh các công trình cải tạo kênh rạch.

Với người dân ở những khu vực thường xuyên ngập, điều quan trọng không chỉ là tiến độ các dự án mà còn là hiệu quả thực tế: nước rút nhanh hơn sau mưa, nhà cửa không còn bị tràn nước, việc đi lại và sinh hoạt ít bị gián đoạn. Những kết quả này cần được kiểm chứng qua các đợt mưa lớn và triều cường sau khi công trình được đưa vào vận hành.

Cảnh hầm biệt thự ngập 1,5m, xe máy nhân viên ngân hàng chìm trong nước ở TPHCM

Sau trận mưa lớn, nhiều khu vực ở TPHCM ngập suốt 20 giờ. Có khu dân cư, hầm biệt thự nước dâng cao đến 1,5m; trong hẻm, nhiều hộ dân phải thức trắng đêm tát nước, kê dọn đồ đạc.

TPHCM lại mưa lớn kèm sấm sét, nghìn người chật vật vì ngập và kẹt xe

Mưa trắng trời kèm sấm chớp trút xuống trung tâm TPHCM trong chiều tối 7/10, khiến nhiều tuyến đường ngập nặng, giao thông rối loạn.

Mưa lớn gây ngập giữa trưa ở trung tâm TPHCM, khách Tây ngỡ ngàng

Trận mưa lớn kéo dài hơn 1 giờ khiến nhiều tuyến đường trung tâm TPHCM như Lê Lợi, Hàm Nghi, Bùi Viện bị ngập cục bộ, giao thông rối loạn, du khách nước ngoài ngỡ ngàng.