Chứng khoán 27-3: Các chuyên gia nhận định về kịch bản chiến sự Iran sắp tới

Thị trường chứng khoán biến động bất ngờ trong tuần vừa qua - Ảnh: HỮU HẠNH

Ngày 21-3, Tổng thống Donald Trump cảnh báo Mỹ sẽ tấn công xóa sổ các nhà máy điện của Iran trong vòng 48 giờ tới. Đến ngày 23-3, ông bất ngờ thông báo hoãn toàn bộ kế hoạch tấn công trong vòng 5 ngày. Sáng 27-3 (giờ Việt Nam), Tổng thống Trump thông báo sẽ tiếp tục hoãn các cuộc tấn công thêm 10 ngày nữa.

2 kịch bản cho chiến sự Iran

Ông Lương Duy Phước, giám đốc phân tích Chứng khoán Kafi, cho biết thị trường tài chính toàn cầu gần đây biến động mạnh mẽ dựa trên những tin tức được Mỹ và Iran đưa ra. Một số tin tức phải xác nhận lại sau đó. Vì vậy, ông Phước lưu ý trong giai đoạn này nếu nhà đầu tư có một kịch bản, lộ trình đầu tư rõ ràng thì không cần quá vội vàng tham gia thị trường trong lúc đang có nhiều thông tin trái chiều nhau.

Hành động đúng đắn là nên có những kịch bản để đo lường thị trường. Ví dụ, nhà đầu tư có thể vạch ra những yếu tố cho thấy rủi ro địa chính trị thực sự hạ nhiệt. Ở chiều ngược lại, những yếu tố nhạy cảm nào khiến rủi ro tiếp tục leo thang.

Chuyên gia Kafi đánh giá kịch bản có xác suất xảy ra 60-70% là bối cảnh xấu nhất có thể đã thu hẹp lại. Mỹ và Iran không có những hành động leo thang mạnh mẽ và có liên lạc về mặt trung gian. Điều khoản thương lượng đưa ra được xem là bất khả thi với bên còn lại nhưng có thể là chiến thuật trong chiến tranh với nhau. Ông Phước kỳ vọng thời gian tiếp theo cả 2 bên có sự điều chỉnh về mặt điều kiện có thể có mặt đàm phán trực tiếp.

Kịch bản còn lại là chiến sự sẽ leo thang có xác suất xảy ra thấp hơn. Theo đó, áp lực kinh tế nước Mỹ, Iran hiện rất lớn. Mỹ muốn ưu tiên ổn định kinh tế trong nước trước. Chuyên gia đánh giá đây là thời điểm nhà đầu tư cân nhắc tìm hiểu danh mục cổ phiếu, có ý tưởng giao dịch. Về phía trong nước, Việt Nam vẫn đặt mục tiêu tăng trưởng cao cùng với sự kiện nâng hạng sẽ là xúc tác cho thị trường đi lên.

Chứng khoán BIDV cũng vừa công bố báo cáo đưa ra 2 kịch bản cho chiến sự Iran. Kịch bản 1 với xác suất xảy ra 80% là chiến sự diễn ra dưới 2 tháng. 

Báo cáo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) chỉ ra rằng việc đóng cửa eo biển Hormuz có thể dẫn đến việc giảm sản lượng dầu thô hằng ngày từ 8 - 10 triệu thùng. Sự sụt giảm nguồn cung đáng kể này đã dẫn đến sự leo thang nhanh chóng của giá năng lượng. 

Để ứng phó với việc giá tăng vọt, IEA và Hoa Kỳ đã cùng nhau giải phóng khoảng 570 triệu thùng từ kho dự trữ, tương đương với việc bù đắp thiếu hụt nguồn cung trong khoảng 2 tháng. 

Với kịch bản 1, BSC dự báo giá dầu thô Brent sẽ dần giảm về mức trước chiến tranh, trung bình khoảng 70 USD/thùng cho cả năm 2026.

Kịch bản 2 là xung đột kéo dài quá 2 tháng với xác suất xảy ra là 20%. Việc giải phóng kho dự trữ dầu sẽ không đủ để bù đắp cho sự sụt giảm sản lượng. Điều này dẫn đến giá dầu leo thang lên khoảng 120-140 USD hoặc hơn.

Tuy nhiên, BSC tin rằng giá dầu sẽ dần giảm xuống mức cân bằng mới do tác động tiêu cực của giá cao đối với nhu cầu và đạt mức trung bình 2026 đạt 83-90 USD/thùng.

BSC cho rằng khả năng xảy ra một cuộc khủng hoảng năng lượng tương đương với những năm 1980 và 1990 là tương đối thấp. Hiện nay việc tỉ lệ nhập khẩu dầu trên GDP toàn cầu ở mức khoảng 2%, thấp hơn đáng kể so với mức 6% được ghi nhận trong giai đoạn nêu trên.

Chiến lược nào cho nhà đầu tư?

Chứng khoán Phú Hưng đánh giá phiên 26-3 tâm lý thận trọng còn chi phối. Dòng tiền phân hóa và tìm đến các nhóm ngành ngách hoặc có câu chuyện riêng. Nhìn chung chỉ số vẫn đang vận động trong pha điều chỉnh và chưa có dấu hiệu bứt phá rõ ràng. Điểm sáng là thanh khoản sụt giảm cho thấy lực cung chưa gây áp lực lớn. Vận động vẫn mang tính giằng co kiểm định thêm cung cầu quanh khu vực MA200 ngày, ứng với ngưỡng 1.650 điểm.

PHS khuyến nghị nhà đầu tư duy trì tỉ trọng danh mục ở mức an toàn. Theo dõi thêm tín hiệu củng cố xu hướng ở mặt bằng cổ phiếu, đặc biệt là sự cải thiện của thanh khoản trong các phiên tới. Vị thế lướt sóng có thể chú ý nhóm điện, bảo hiểm, bất động sản, phân bón.

Chứng khoán Vietcombank đánh giá thị trường đang trong giai đoạn kiểm định cung cầu tại vùng 1.630-1.640 điểm và cần thêm tín hiệu để xác nhận xu hướng tiếp theo. Trước bối cảnh hiện tại của thị trường, VCBS khuyến nghị nhà đầu tư có thể tận dụng các nhịp điều chỉnh hoặc rung lắc trong phiên để giải ngân thăm dò. Ưu tiên các nhóm cổ phiếu đã tạo nền tích lũy ở vùng giá chiết khấu sâu hoặc các nhóm vừa bứt phá khỏi nền giá điện, bán lẻ, chứng khoán, ngân hàng.