Các tác phẩm chữa lành của văn học Hàn Quốc và Nhật Bản - Ảnh: NXB
Thậm chí ở các nước phương Tây, từ một hiện tượng,
Tác giả Sawako Natori của Tiệm sách Thứ Sáu: Vị mochi mùa xuân Ảnh: The PIPER
Trong lúc chờ đợi một tên gọi chính thức có thể bao quát hết các đặc điểm của dòng văn học này, ta tạm bằng lòng với việc nhận diện nó bằng cách đúc tỉa vài mẫu số chung từ tên tác phẩm, để đi tìm một công thức viết bắt nhịp với những "trăn trở thời đại"?
Chẳng hạn, qua vài cái tên kể ở trên độc giả có thể thấy các tác phẩm này đều đặt bối cảnh liên quan đến sách: thư viện, hiệu sách.
Đó là những nơi yên tĩnh, với nhịp sống chậm dường như trái ngược hoàn toàn với một thế giới nơi người ta đòi hỏi sự nhanh chóng, từ thức ăn nhanh đến thông tin nhanh, mọi sự phải vận hành cốt sao đuổi kịp guồng máy kinh tế hối hả.
Nơi chúng ta làm nhiều hơn, sống ít đi mà không bao giờ có cảm giác đầy đủ hay an lành.
Một hiệu sách "nơi bạn sẽ tìm thấy cuốn sách mình muốn đọc" là một lời chào hấp dẫn của Tiệm sách Thứ Sáu. Giữa thời đại người ta thường đau đầu vì phải chọn lựa và hoang mang vì không biết mình muốn gì, lại có một nơi cam đoan với mình như vậy thì còn gì bằng.
Cho nên khi thư viện/hiệu sách xuất hiện trong tên tác phẩm, nhà xuất bản và tác giả có lẽ không cam đoan nhưng gợi lên một lời hứa hẹn: rằng độc giả hãy đến đây để tìm kiếm sự Sách chữa lành dạy sống thật hay ích kỷ?Chữa lành đang như một thứ để kinh doanhBanana Yoshimoto: Cõi mơ có khả năng chữa lành
Hwang Bo Reum đã khởi đầu sự nghiệp văn chương khá thuận lợi như vậy.
Trong phần lời tác giả, cô chia sẻ cô muốn viết ra: "...câu chuyện về những người dù băn khoăn, lung lay, thậm chí nản lòng nhưng vẫn kiên trì và tin vào chính mình"; "động viên những nỗ lực nhỏ bé, sự chăm chỉ làm việc và kiên trì của chúng ta, một câu chuyện để ta vỗ về đôi vai mệt mỏi của chính mình, đôi vai gánh chịu áp lực phải luôn làm tốt hơn nữa đến mức quên mất niềm vui trong cuộc sống thường ngày".
Nghĩa là một câu chuyện gần như phù hợp với tất cả chúng ta? Những người như đã nói ở trên, điên cuồng làm việc nhưng chẳng biết mình muốn gì. Không ngạc nhiên gì khi dòng văn học này bùng nổ, phát triển ở những nước có nền kinh tế lớn nhưng cũng có tỉ lệ tự tử, trầm cảm cao như Nhật Bản và Hàn Quốc.
Chính ở nơi đó mà những tiệm sách, thư viện, những bếp sách (tiểu thuyết Bếp sách làng Soyang của Kim Jee Hye) mọc lên, mở ra một chốn dừng chân cho người đọc quên đi cái thế giới của chiến tranh, khủng hoảng kinh tế đến hồ sơ tỉ phú này hay tình trạng ô nhiễm nọ.
Xa hơn lời "chào mừng" đến thế giới chữa lành của Hwang Bo Reum, nữ văn sĩ Aoyama Michiko khẳng định chắc nịch bằng tên tiểu thuyết: Thứ bạn tìm đều nằm trong thư viện. Nghệ thuật ở đây thu nhỏ lại thành một thứ công cụ thực hiện chức năng duy nhất: chữa lành. Lành hay chăng thì không có cam kết bảo hành.
Và bí quyết để có một tác phẩm ăn khách không chỉ dừng lại ở hiệu sách hay thư viện. Đó còn là những trang văn có mùi cà phê, hơi ấm của chú mèo và hương vị thức ăn tỏa ra từ một căn bếp. Những trang văn như vậy tôi xin hẹn nói cùng bạn lần tới.
Tất cả đầu sách trên đều đã dịch và phát hành chính thức ở Việt Nam. Trong đó mới nhất có lẽ là Tiệm sách Thứ Sáu: Vị mochi mùa xuân của Sawako Natori vừa được phát hành đầu năm 2026.
Sawako Natori trước khi bắt đầu sự nghiệp viết văn có một khoảng thời gian làm việc biên kịch cho trò chơi điện tử. Bộ tiểu thuyết Tiệm sách Thứ Sáu của bà đã được dịch ra bảy thứ tiếng. Tác phẩm gồm bốn tập sẽ lần lượt đi qua bốn mùa: xuân - hạ - thu - đông.
Nơi yêu thương là nhà: Giữ hạnh phúc gia đình từ những điều nhỏ nhất
