Họa sĩ Trịnh Thắng (bìa trái) trò chuyện về tranh và thiền cùng người xem triển lãm - Ảnh: T.ĐIỂU
Triển lãm Hồng hoang mã tánh đang diễn ra tại nhà triển lãm của Hội Mỹ thuật Việt Nam (16 Ngô Quyền, Hà Nội) một lần nữa gây ngạc nhiên.
Những điều 'không giống ai'
Đầu tiên là cảm giác lạ lẫm khi lần đầu tiên người ta thấy toàn bộ các bức tường của phòng tranh được phủ hầu như kín đặc tranh, không khoảng hở.
Đại diện phòng triển lãm của Hội Mỹ thuật Việt Nam cho biết đây là lần đầu tiên phá lệ cho treo số lượng tranh lớn như vậy. Trước đây số lượng tối đa cho một phòng triển lãm lớn này là 60 bức khổ vừa.
Hồng hoang mã tánh có tới hơn 300 bức tranh khổ nhỏ và vừa, tất cả đều là tranh vẽ ngựa và mỗi bức tranh một sắc thái, một "trạng thái tâm" khác nhau, không trùng lặp.
Chưa từng có ở nhà triển lãm của Hội Mỹ thuật Việt Nam, tất cả các bức tường được phủ kín đặc tranh - Ảnh: T.ĐIỂU
Toàn bộ hơn 300 bức tranh này được họa sĩ vẽ chỉ trong ba tuần, bắt đầu từ khoảnh khắc giao thừa Tết Bính Ngọ 2026. Đây là đợt vẽ để dành riêng làm triển lãm.
Trước đó ông Trịnh Thắng đã vẽ một loạt tranh ngựa lên tới cả ngàn bức, dịp trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Những bức tranh sau khi vẽ xong lập tức được trao tặng cho bạn bè, học trò, người hữu duyên.
Chỉ trong hai tháng, ông Trịnh Thắng đã vẽ hơn 1.000 bức tranh ngựa, vẽ theo lối phóng bút xuất thần liền mạch từ lúc đặt bút tới khi kết thúc bức tranh, không chỉnh sửa.
Các tác phẩm được thực hiện trên nhiều chất liệu khác nhau, từ giấy dó, giấy giang, giấy mỹ thuật đến canvas, vải, da, gỗ và nhiều bề mặt hội họa đặc biệt.
Khi Trịnh Thắng giải thoát khỏi ý nghĩ "phải sáng tạo"
Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, họa sĩ Trịnh Thắng nói với ông mỗi bức tranh là một khoảnh khắc duy nhất và trọn vẹn, nơi mỗi nét cọ được buông xuống không suy nghĩ hay toan tính.
Ông cũng buông luôn cả ý niệm "sáng tạo". Ông giải thoát mình khỏi ý nghĩ "phải sáng tạo", để những nét vẽ trẻ thơ của một tâm thiền định tự rơi. Kết quả là một phòng tranh với toàn những bức vẽ không suy tư, chỉ là hạnh phúc.
Trịnh Thắng cho biết với ông khoảnh khắc nào đã đi qua là qua, không còn lưu luyến. Cho nên, vẽ bức tranh cũ, dù đẹp mấy, ở thời khắc hiện tại, nó không còn hiện hữu trong tâm tưởng, nên ông không bao giờ lặp lại.
Và ông cũng không gửi thông điệp gì trong tranh. "Nhìn vào tranh của tôi, ai thấy nó là gì thì nó là cái đấy. Tranh tôi không gửi thông điệp gì", Trịnh Thắng nói.
Các bức tranh ngựa của Trịnh Thắng mỗi bức đều khác nhau, không lặp lại
Trịnh Thắng cho biết khi học tiến sĩ bên Mỹ, sáng thứ sáu nào ông cũng đi các bảo tàng mỹ thuật, xem tranh của các danh họa thế giới.
Gặp bức tranh ông thích thì ông sẽ nghiên cứu rất sâu về cách sử dụng bảng màu của nghệ sĩ. Ông lại về thư viện trường nghiên cứu rất kỹ "hồ sơ" của các bức tranh này.
Về ý tưởng không giống ai - treo tranh phủ kín hoàn toàn phòng triển lãm - Trịnh Thắng nói nếu một người chỉ nhìn vào tiểu tiết, ngay từ đầu chỉ xem từng bức tranh thì sẽ bị choáng ngợp bởi không gian kín đặc không khoảng hở.
Nhưng với ai biết nhìn xa trông rộng trước khi đi vào tiểu tiết thì sẽ chỉ thấy thênh thang. Học được cách nhìn xa trông rộng ấy chính là thấy lối cổng giải thoát.
Ông Lương Xuân Đoàn ấn tượng về cách Trịnh Thắng nghĩ khác, vẽ khác - Ảnh: T.ĐIỂU
Xem triển lãm, họa sĩ Lương Xuân Đoàn - Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam - đặc biệt ghi nhận lối nghĩ khác, nhìn khác, vẽ khác của Trịnh Thắng.
Ông gọi triển lãm là món quà quý Trịnh Thắng mang tới cho đồng nghiệp trong giới mỹ thuật Việt Nam.
