Giá xăng dầu tăng mạnh trong bối cảnh xung đột Trung Đông do gián đoạn về nguồn cung - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Ngày 24-3, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) công bố gói hỗ trợ tài chính nhằm giúp các quốc gia thành viên đang phát triển giảm thiểu tác động kinh tế - tài chính từ xung đột tại Trung Đông, trong bối cảnh rủi ro về năng lượng, lạm phát và gián đoạn chuỗi cung ứng gia tăng.
Các quốc gia thành viên đang phát triển (DMC) của ADB bao gồm khoảng 50 nền kinh tế tại châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam.
Theo Chủ tịch ADB Masato Kanda, tổ chức này sẽ triển khai hỗ trợ "nhanh chóng, linh hoạt và có thể mở rộng" để giúp các nền kinh tế xử lý áp lực ngắn hạn, đồng thời củng cố khả năng chống chịu dài hạn.
Trọng tâm là các khoản hỗ trợ ngân sách giải ngân nhanh, cùng tài trợ thương mại và chuỗi cung ứng nhằm đảm bảo nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu, bao gồm cả dầu mỏ.
ADB cho biết vẫn duy trì đủ nguồn lực để vừa bảo vệ các chương trình đang triển khai, vừa mở rộng hỗ trợ khẩn cấp phù hợp với nhu cầu từng quốc gia, bao gồm cả việc sử dụng bộ đệm cho vay ngược chu kỳ.
Phân tích mới nhất của ADB cho thấy xung đột tại Trung Đông đang làm gia tăng chi phí và kéo dài thời gian vận chuyển do gián đoạn các tuyến hàng hải. Rủi ro nguồn cung không chỉ dừng ở năng lượng mà còn lan sang các nguyên liệu đầu vào quan trọng như hóa dầu và phân bón, từ đó gây áp lực lên sản xuất nông nghiệp và an ninh lương thực.
Các nền kinh tế phụ thuộc vào du lịch và kiều hối được đánh giá là nhóm dễ tổn thương nhất, khi phải đối mặt với "cú sốc kép" từ suy giảm nhu cầu bên ngoài và chi phí nhập khẩu gia tăng.
Theo phân tích, xung đột cũng đang làm gia tăng sự bất ổn và thắt chặt điều kiện tài chính trên toàn khu vực, gây áp lực lên tiền tệ và dòng vốn.
Gói hỗ trợ của ADB gồm hai cấu phần chính. Thứ nhất là hỗ trợ ngân sách giải ngân nhanh, trong đó có việc sử dụng cơ chế hỗ trợ chống chu kỳ để giúp các chính phủ giảm thiểu tác động của cú sốc kinh tế đến đời sống người dân, đặc biệt là các nhóm dễ bị tổn thương.
Thứ hai là Chương trình tài chính thương mại và chuỗi cung ứng (TSCFP), nhằm hỗ trợ khu vực tư nhân duy trì dòng chảy nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu.
ADB cũng quyết định tái kích hoạt hỗ trợ nhập khẩu dầu mỏ trong khuôn khổ chương trình này trên cơ sở đặc biệt và có thời hạn, nhằm ứng phó với đà tăng nhanh của giá dầu và rủi ro gián đoạn nguồn cung.
Trong khuôn khổ gói hỗ trợ lần này, ADB đã bắt đầu làm việc với các quốc gia chịu ảnh hưởng nặng để xác định nhu cầu hỗ trợ khẩn cấp, đồng thời phối hợp với các đối tác phát triển và khu vực tư nhân để đảm bảo phản ứng chính sách đồng bộ.
