Không gian "trên bến dưới thuyền" là điểm nhấn đặc sắc của chợ hoa dịp Tết trên tuyến đường Bình Đông - Ảnh minh họa: VĂN TRUNG
Trong đầu hắn lúc ấy không chỉ cám cảnh nơi ăn chốn ở mà còn văng vẳng lời dặn dò của người thân ở quê xa: "Cẩn thận nha con, Sài Gòn phức tạp lắm".
Hắn tin, vì cuốc xe từ bến xe Miền Đông (cũ) về Bà Chiểu đã bị gã xe ôm "chém" tận 50 nghìn. Số tiền đó sau này đủ giúp hắn sống ba ngày thời sinh viên cùng cực.
Nhà chủ toàn đàn bà con gái. Trừ bà lão đã sớm góa chồng thì ba người còn lại chưa ai chồng con gì cả. Tất cả đều là giáo dân ngoan đạo và họ đều gọi hắn là "cưng". Họ chỉ cho nam sinh thuê phòng để nhà có đàn ông, biết phụ sửa điện hay những việc tương tự.
Và ở con hẻm có tên hẻm Lò Heo này, hắn sớm "nếm đủ mùi" phức tạp của cuộc sống nơi hẻm sâu. Nhà chủ đã khuyên nhủ, chỉ vẽ cho hắn rất nhiều để hắn tự "phòng vệ" nơi xứ xa.
Trưa đó, hắn thất thểu đi bộ về lại phòng trọ, cái xe đạp hắn dựng trước quán cơm đầu đường đã biến mất sau 2 phút. Chiếc xe đạp bị lấy cắp ấy hắn mới mượn của nhà chủ để đi mua cơm, xe đạp Martin rất đắt thời đó nữa chứ. Nhà chủ than trời.
Lúc đó, tâm trí hắn vừa ghét "Sài Gòn" vừa bực vì người ta sẽ nghĩ hắn túng thiếu quá mà bày trò. Hắn báo với gia đình, đền tiền cho nhà chủ, rồi hắn dọn đi.
Ngày rời phòng trọ, bà lão móm mém dúi vào tay hắn vài tờ tiền rồi nói: "Con ráng sống tử tế". "Ráng sống tử tế" và "cưng" là hai thứ còn lại trong hắn khi rời xa xóm Lò Heo.
Bài hắn viết về tấm lòng các cô Tấm Sài Gòn
Lần đó, hắn đi giao nước suối bình. Khi về đến Nguyễn Kiệm khúc có đường ray xe lửa, hắn bỗng dưng hoa mắt, ngã đùng ra đường ngất xỉu giữa trời nắng gắt. Điều cuối cùng hắn lờ mờ nhớ được là tiếng hô hoán.
Khi tỉnh dậy, trong căn nhà nào đó, vợ chồng ông chú chăm sóc hắn, nói hắn bị lao lực hay say nắng gì đó. Sau đó, hắn ra về cùng bọc trái cây.
Khi về lại đến xưởng, bà chủ chửi hắn xối xả vì cái tội biến mất cả tiếng, sau đó hắn kể lại mọi chuyện, bà lại chửi hắn thêm lần nữa vì tội nói xạo, hắn là sinh viên trong khi bà không muốn nhận sinh viên.
Sau cùng, bà chủ "khuyên" hắn nghỉ việc, cho nguyên tháng lương dù hắn mới làm việc hai tuần. Bà nói "lo học hành cho ngon lành đi, ham làm, mất sức bà cố luôn, học nổi tao chết liền".
Gần 10 năm sau, hắn đã ra trường, công việc đầy đủ và đã cưới vợ "Sài Gòn". Vợ chồng hắn còn mở thêm quán bún mắm gần khu chợ Gò Vấp.
Hôm đó, có cô gái trẻ đến quán và hỏi vợ hắn: "Chị, chị có thể bán cho em tô bún mắm giá 20 nghìn được không?". Vợ hắn ngần ngừ rồi đồng ý. Cô gái liền mua 20 bịch mang về. Vợ hắn liền sững, tức giận và từ chối.
Nhìn vẻ mặt tiu nghỉu của cô gái, hắn dò hỏi. Khi cô gái thỏ thẻ trả lời, hắn mới sững sờ. Cô gái này cùng hai cô bạn nữa đang nuôi nấng miễn phí 18 đứa con người ta. Những đứa trẻ bị bại não.
Cả ba cô gái này đều là cô giáo dạy các trường chuyên biệt và tự bỏ tiền túi ra để nuôi nấng thêm những đứa trẻ bị gia đình hắt hủi kia. Hắn và cả vợ bất ngờ, tặng luôn các phần bún.
Hắn gọi các cô gái ấy là cô Tấm. Không chỉ thế, hắn còn tận dụng các mối quan hệ của mình để giúp đỡ mái ấm Trái Tim của các cô gái này. Ngày cô Tấm gặp hắn để cảm ơn, cô ấy chia sẻ với hắn rằng "sống với nhau, ai cũng cần trái tim anh à".
Có những thành phố làm người ta nhớ bằng những tòa nhà. Có những thành phố làm người ta nhớ bằng những con đường. TP.HCM không ở lại trong hắn bằng những điều ấy.
Thành phố này ở lại trong hắn bằng một tiếng "cưng" của bà lão trong con hẻm Lò Heo. Bằng sự lo lắng của đôi vợ chồng xa lạ trên đường Nguyễn Kiệm. Bằng tháng lương của bà chủ xưởng nước. Bằng những cô "Tấm" biết lo cho cả người dưng. Mỗi người để lại trong hắn một phần rất nhỏ của trái tim họ.
Nhưng cộng lại, đủ làm thay đổi một con người.
Từ Sài Gòn rồi đến TP.HCM, 50 năm và có lẽ sẽ hơn thế nữa, mảnh đất này luôn mang trong nó nhiều câu chuyện buồn vui vốn dĩ theo dòng thời cuộc. Nhưng, trong dòng chảy đó, cái tình của những con người trong nó, luôn đầy ắp những hạt phù sa tử tế, rồi tình cờ bồi đắp vào tầm hồn bất cứ ai đang chới với những nỗi niềm trên mảnh đất tưởng lạ nhưng dễ quen này, như hắn khi xưa.
Những hạt mầm sống đẹp ấy đã vun đắp dần trong hắn một quyết định lặng lẽ. Hắn âm thầm làm thủ tục hiến mô, tạng sau khi qua đời. Thành phố này đã lưu lại điều gì đó trong tim hắn theo thời gian, và hắn sẽ để lại khi rời đi. Trả cho ai, hắn đâu cần biết. Hắn chỉ biết rằng trên mảnh đất đầy ắp tình người này, hắn luôn là người chịu ơn.
Sau này, hắn về thăm lại khu Lò Heo. Nhà chủ khi xưa đã rời đi, nhưng những người còn lại nơi con hẻm này vẫn nhận ra hắn. Hắn cũng tìm đến xưởng nước bình, xưởng cũng đã không còn.
Hắn tìm lại ngôi nhà ân nhân ngay đường Nguyễn Kiệm, người vợ thì đã về trời nhưng ông chú vẫn còn và cười khì khi gặp lại hắn. Chú lúc này ngồi xe lăn, tay chú run run khều vai hắn rồi thủ thỉ: "Cưng còn đi chở nước như hồi xưa hôn?".
Vậy đó! Có lẽ, điều khó nhất ở TP.HCM không phải là sống sót, mà là mang trái tim mình rời khỏi nơi này.
