Vụ việc dẫn đến hệ lụy xã hội nghiêm trọng
Cơ quan điều tra Viện KSND tối cao vừa ra quyết định khởi tố bị can, lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú đối với bà Phan Thị Trúc Ly (cựu Phó viện trưởng Viện KSND huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long) và Lê Phong Cảnh (cựu kiểm sát viên Viện KSND huyện Trà Ôn) về tội “Không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội”, quy định tại khoản 2 Điều 369 BLHS.
Trước đó, Cơ quan điều tra cũng đã khởi tố bị can, bắt tạm giam ông Lê Quốc Việt (cựu Phó Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an huyện Trà Ôn) và ông Nguyễn Quốc Khanh (cựu điều tra viên, cấp dưới của ông Việt).
Kết quả ban đầu xác định, bị can Ly và Cảnh là hai cán bộ được phân công kiểm sát việc giải quyết tin báo liên quan vụ tai nạn xảy ra ngày 4/9/2024, tại ấp La Ghi, xã Vĩnh Xuân, huyện Trà Ôn cũ, khiến bé Nguyễn Ngọc Bảo Trân (SN 2010) tử vong. Quá trình kiểm sát, mặc dù xác định hành vi của Nguyễn Văn Bảo Trung (tài xế xe tải gây tai nạn) đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về giao thông đường bộ”, song các bị can nêu trên đồng thuận với bị can Lê Quốc Việt và Nguyễn Quốc Khanh, trong việc không khởi tố vụ án hình sự để điều tra, xử lý Trung theo pháp luật.
Hai bị can Lê Phong Cảnh và Phan Thị Trúc Ly.
Trao đổi với PV Báo Tiền Phong, luật sư Hoàng Trọng Giáp (Giám đốc Công ty Luật Hoàng Sa) cho hay, sai phạm của 4 cựu cán bộ dẫn đến hệ lụy xã hội nghiêm trọng, trong đó có hành vi nổ súng của người cha nạn nhân do bức xúc kéo dài.
Theo luật sư Giáp, vấn đề cần nhấn mạnh ở đây không chỉ dừng lại ở trách nhiệm hình sự của các cán bộ, mà còn là quyền lợi dân sự của gia đình cháu Nguyễn Ngọc Bảo Trân.
Xử lý nghiêm vi phạm và bù đắp quyền lợi cho gia đình bị hại
Luật sư Giáp cho biết, theo quy định của Bộ luật Dân sự, người gây thiệt hại phải có trách nhiệm bồi thường toàn bộ thiệt hại do hành vi của mình gây ra. Trong trường hợp này, tài xế gây tai nạn Nguyễn Văn Bảo Trung vẫn là chủ thể trực tiếp chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại về tính mạng (bao gồm chi phí mai táng, tổn thất tinh thần, và các thiệt hại khác) theo quy định.
Tuy nhiên, nếu có căn cứ xác định việc không khởi tố vụ án đã làm cản trở quá trình xác định trách nhiệm dân sự, kéo dài thời gian giải quyết, gây thêm tổn thất về tinh thần và vật chất cho gia đình nạn nhân, thì trách nhiệm bồi thường của Nhà nước cần được đặt ra.
Theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017, Nhà nước có trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi người thi hành công vụ có hành vi trái pháp luật gây thiệt hại cho tổ chức, cá nhân.
Luật sư Hoàng Trọng Giáp.
Trong vụ việc này, luật sư Giáp cho rằng, nếu kết luận điều tra xác định các cán bộ đã cố ý không truy cứu trách nhiệm hình sự trái pháp luật, dẫn đến việc quyền lợi của gia đình cháu Bảo Trân không được bảo vệ kịp thời, thì gia đình hoàn toàn có quyền yêu cầu Nhà nước bồi thường. Khoản bồi thường này có thể bao gồm thiệt hại về tinh thần do kéo dài giải quyết vụ việc, chi phí khiếu nại, tố cáo, cũng như các tổn thất phát sinh khác.
Ngoài ra, sau khi thực hiện nghĩa vụ bồi thường, Nhà nước có quyền yêu cầu các cá nhân có lỗi hoàn trả một phần hoặc toàn bộ số tiền đã bồi thường, tùy theo mức độ vi phạm. Điều này nhằm đảm bảo nguyên tắc công bằng và răn đe đối với đội ngũ cán bộ thực thi pháp luật.
Theo Giám đốc Công ty Luật Hoàng Sa, một điểm khác cần lưu ý nữa là việc xử lý trách nhiệm dân sự và trách nhiệm hình sự nên được tiến hành song song, độc lập. Việc khởi tố các cán bộ không làm mất đi trách nhiệm của tài xế gây tai nạn. Ngược lại, quá trình điều tra lại vụ án có thể là cơ sở để làm rõ trách nhiệm của tài xế, từ đó đảm bảo quyền được bồi thường chính đáng cho gia đình nạn nhân.
“Việc giải quyết cần đảm bảo hai mục tiêu: xử lý nghiêm minh các cá nhân vi phạm và khôi phục, bù đắp đầy đủ quyền lợi cho gia đình cháu Bảo Trân. Khi đó, công lý mới thực sự được thực thi một cách trọn vẹn”, luật sư Giáp chia sẻ.