Một màn trình diễn hầu đồng đã được sân khấu hóa - Ảnh: THIÊN ĐIỂU
Thông tin được Nghệ nhân dân gian Phạm Hải Hưng, Thủ nhang đền Trần Thương, chia sẻ tại Hội nghị triển khai Lễ hội truyền thống đền Trần Thương và Lễ tưởng niệm 726 năm ngày mất của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn năm 2026, diễn ra ngày 20-9, tại xã Trần Thương, tỉnh Ninh Bình.
Tiếp cận di sản đúng đắn, trang nghiêm
Lễ hội truyền thống đền Trần Thương và Lễ tưởng niệm 726 năm ngày mất của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn năm 2026 sẽ được tổ chức tại Di tích quốc gia đặc biệt đền Trần Thương, xã Trần Thương, tỉnh Ninh Bình từ ngày 25 đến 30-9.
Trong khuôn khổ lễ hội sẽ có Liên hoan Thực hành nghi lễ Hầu Thánh năm 2026 được tổ chức tập trung trong ngày 26-9 (ngày 16-8 âm lịch).
Nghệ nhân Phạm Hải Hưng cho biết liên hoan sẽ diễn ra liên tục từ 7h30 đến khoảng 18h, với 11 giá hầu của các nghệ nhân đến từ nhiều địa phương như Hà Nội, Nam Định, Thái Bình, Ninh Bình, Hòa Bình...
Hoạt động thực hành nghi lễ năm nay diễn ra trong dịp tròn 10 năm “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (2016-2026).
Vì thế việc giới thiệu các nghi lễ trong khuôn khổ lễ hội càng được đặt trong yêu cầu tôn trọng truyền thống, đề cao giá trị văn hóa và giúp công chúng tiếp cận di sản một cách đúng đắn, trang nghiêm.
Phát biểu tại hội nghị, ông Ngô Thanh Tuân, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình, nhấn mạnh rằng Lễ hội đền Trần Thương là một sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng đã gắn bó lâu đời với cộng đồng cư dân địa phương.
Vì vậy, việc tổ chức lễ hội cần đặt yêu cầu gìn giữ tính tôn nghiêm, nền nếp truyền thống và ý nghĩa nguyên gốc của các nghi lễ lên hàng đầu; đồng thời phát huy vai trò của người dân với tư cách chủ thể trực tiếp thực hành, gìn giữ và trao truyền di sản.
Ông nhắc nhở ban tổ chức lễ hội đền Trần Thương, những nghi lễ truyền thống phải được gìn giữ đúng giá trị cốt lõi, hạn chế xu hướng thương mại hóa; phần lễ cần trang trọng, gọn gàng, trong khi phần hội được tổ chức phong phú, có chiều sâu văn hóa và tạo sức hấp dẫn đối với người dân, du khách.
Nghệ nhân dân gian Phạm Hải Hưng, Thủ nhang đền Trần Thương, chia sẻ tại hội nghị - Ảnh: CTV
Dự kiến 10.000 người tham gia đêm khai mạc
Lễ hội đền Trần Thương là dịp tưởng niệm, tri ân Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, đã được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Lễ hội có nhiều hoạt động đáng chú ý như chương trình trải nghiệm “Hành trình theo dấu Kho lương Trần Thương”, Hội thi “Em yêu lịch sử quê hương đền Trần Thương”.
Và các hoạt động giao lưu các đội trống hội đền Trần Thương lần thứ III; giải cờ tướng, giải kéo co và chương trình văn nghệ “Đêm hội Trần Thương năm 2026”; hội thi nấu cỗ cúng dâng thánh; lễ thả hoa đăng trên hồ Trần Thương…
Đáng chú ý, chương trình nghệ thuật khai mạc tối 26-9 là một sự kiện lớn đáng mong chờ của bà con địa phương.
Chương trình diễn ra tại sân khấu ngoài trời rộng 220m² thuộc Sân tâm linh đền Trần Thương, dự kiến thu hút hơn 10.000 đại biểu, tập trung khắc họa hình tượng Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, vùng đất Trần Thương gắn với kho lương nhà Trần, đời sống văn hóa của cư dân địa phương và hình ảnh quê hương Ninh Bình trong hiện tại.
Các nghệ sĩ chuyên nghiệp như Nghệ sĩ nhân dân Thanh Ngoan, Thúy Ngần, Nghệ sĩ ưu tú Việt Hoàn, Hoàng Tùng cùng một số ca sĩ trẻ tham gia cùng lực lượng diễn viên quần chúng địa phương.
Tổng đạo diễn Lê Thế Song cho biết chương trình sẽ có một ca khúc viết riêng về Đức Thánh Trần.
Đền Trần Thương là nơi thờ Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn cùng gia quyến và các tướng lĩnh nhà Trần. Vùng đất Trần Thương gắn với hệ thống kho lương của nhà Trần trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ hai năm 1285.
Di tích được xây dựng từ thời Hậu Lê, qua nhiều lần tu bổ nhưng vẫn lưu giữ không gian kiến trúc, hệ thống thờ tự và nhiều hiện vật có giá trị.
Hằng năm, tại di tích có hai sinh hoạt lễ hội lớn: Lễ hội truyền thống tháng tám gắn với ngày mất 20-8 âm lịch của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn; và Lễ Phát lương Đức Thánh Trần vào rằm tháng giêng.
