Công nhân một công ty vốn FDI Hàn Quốc đang sản xuất đơn đặt hàng của một tập đoàn công nghệ lớn trong phòng sạch - Ảnh: NGUYỄN HIỀN
Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 10 vừa công bố của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam tính đến hết tháng 10 đạt 54,85 tỉ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm 2025. Cục Thống kê cho biết đây là mức cao nhất từ năm 2009 đến nay.
Vốn FDI 10 tháng 2026 tăng 74% so với cùng kỳ năm 2025 - Ảnh: QUÂN NGUYỄN
Tổng vốn đăng ký gồm ba phần: vốn cấp mới của dự án được cấp phép lần đầu, vốn điều chỉnh của dự án đã cấp phép và vốn góp, mua cổ phần. Vốn cấp mới đạt 30,7 tỉ USD, gấp 2,2 lần cùng kỳ, trong khi số dự án mới chỉ tăng 4,7%. Trong phần vốn góp, mua cổ phần, hơn một nửa giá trị đến từ các thương vụ nhà đầu tư nước ngoài mua lại cổ phần của doanh nghiệp trong nước, không làm tăng vốn điều lệ.
Vốn FDI thực hiện, tức phần vốn đã giải ngân, tăng chậm hơn nhiều so với vốn đăng ký, nhưng vẫn cao nhất trong cùng kỳ 10 tháng của 5 năm qua. Công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm hơn 80% số vốn giải ngân.
Vốn FDI cấp mới tháng 10 chững lại sau đợt tăng vọt của tháng 9
Theo quan sát, vốn cấp mới năm nay tập trung chủ yếu vào tháng 3 và tháng 9. Riêng 2 tháng này đã chiếm gần một nửa vốn cấp mới của cả 10 tháng.
Tính riêng tháng 10, vốn cấp mới đạt gần 1,5 tỉ USD, sau khi tăng mạnh lên 7,5 tỉ USD hồi tháng 9. Vốn cấp mới tháng 10 cũng thấp hơn tháng 10-2025, và số dự án được cấp phép mới trong tháng ít hơn cùng kỳ năm ngoái.
Vốn FDI cấp mới đạt 1,5 tỉ USD trong tháng 10 - Ảnh: QUÂN NGUYỄN
Trong tháng 10, TP.HCM nhận nhiều vốn cấp mới nhất, chiếm hơn một phần ba tổng vốn cấp mới cả nước. Theo đối tác, nhà đầu tư Hong Kong (Trung Quốc) và Trung Quốc đăng ký nhiều vốn cấp mới nhất, Trung Quốc cũng dẫn đầu về số dự án mới.
Trái chiều với vốn cấp mới, vốn điều chỉnh của các dự án đã cấp phép từ các năm trước trong tháng 10 gấp gần 2,5 lần cùng kỳ năm ngoái. Vốn góp, mua cổ phần trong tháng cũng tăng so với tháng 10-2025, nên tổng vốn đăng ký riêng tháng 10 đạt 4,5 tỉ USD, cao hơn mức gần 3 tỉ USD của cùng kỳ.
Tổng vốn đăng ký riêng tháng 10-2026 là 4,49 tỉ USD - Ảnh: QUÂN NGUYỄN
Vốn điều chỉnh trong tháng tập trung ở Phú Thọ, TP.HCM và Hải Phòng, trong đó nhà đầu tư Hong Kong (Trung Quốc) và Thái Lan đăng ký tăng thêm vốn nhiều nhất. Riêng vốn góp, mua cổ phần trong tháng, nhà đầu tư Malaysia chiếm hơn một nửa giá trị cả nước.
Triển vọng và rủi ro của dòng vốn FDI
Trong báo cáo vĩ mô 10 tháng, Chứng khoán Agribank (AGR) cho rằng vốn FDI tăng mạnh phản ánh niềm tin của nhà đầu tư quốc tế vào môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Theo AGR, chất lượng dòng vốn cũng tốt hơn khi vốn tập trung vào các dự án công nghệ cao, quy mô lớn.
Cùng quan điểm, Chứng khoán DSC (DSC) đánh giá Việt Nam vẫn sẽ là điểm đến hấp dẫn của vốn FDI vào chế biến và gia công, khi chính sách của Chính phủ tiếp tục ưu tiên thu hút nguồn vốn này. Tuy nhiên, DSC lưu ý rủi ro khi vốn nước ngoài tập trung cao và nền kinh tế phụ thuộc vào vốn nước ngoài, thể hiện qua đóng góp của doanh nghiệp FDI trong sản xuất và thương mại. Theo Cục Thống kê, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 81,2% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa 10 tháng.
Bên cạnh đó, Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam cảnh báo biến động thuế quan của Mỹ có thể khiến nhà đầu tư FDI tạm hoãn giải ngân để chờ thời điểm thuận lợi hơn.
Theo Mirae Asset, Mỹ đang điều tra Việt Nam theo Mục 301 Đạo luật Thương mại năm 1974 với ba nhánh: lao động cưỡng bức, dư thừa năng lực sản xuất và sở hữu trí tuệ. Kết quả nhánh sở hữu trí tuệ dự kiến được công bố ngày 29-11.
Trong kịch bản xấu, mức thuế bình quân Mỹ thực thu trên hàng Việt Nam có thể tăng từ 7,1% vào cuối tháng 8 trở lại 12%, và nhóm hàng điện máy chịu rủi ro lớn nếu bị xếp vào diện dư thừa năng lực sản xuất.
Về dài hạn, Mirae Asset cho rằng chính sách thu hút FDI của Việt Nam đang chuyển sang ưu tiên các dự án có chuyển giao công nghệ và tăng tỉ lệ nội địa hóa.
