Trần Phi Long và những câu chuyện trong vùng tối

Là bác sĩ, từng viết văn, Trần Phi Long đến với hội họa bằng những suy tư riêng về con người và cuộc sống. Triển lãm đầu tay 'Trong vùng tối' giới thiệu 30 tranh ý niệm bằng mực tàu trên giấy xuyến, đánh dấu hành trình gần bốn năm tìm tòi một ngôn ngữ tạo hình của tác giả.
Trần Phi Long và những câu chuyện trong vùng tối - Ảnh 1.

Người xem cùng ngắm tranh ý niệm của Trần Phi Long tại triển lãm "Trong vùng tối" - Ảnh: H.VY

Trưng bày từ nay đến 21-11 tại 3B Gallery Art Space (TP.HCM), 30 tác phẩm của Trần Phi Long (bút danh Long Phi Tran) được sắp đặt thành những không gian nối tiếp nhau như hành trình đi sâu dần vào thế giới ý niệm của tác giả.

Mực tàu giấy xuyến kể chuyện đương đại

Từ hai bức phong cách thủy mặc ghi dấu bước đầu Long đến với mực và giấy, người xem có dịp trải nghiệm loạt tranh ý niệm tương đối gần gũi, dễ cảm trước khi bước vào những không gian mang sắc thái u tối hơn.

Ở đó là những suy tư về tôn giáo, thân phận, bản ngã, chiến tranh, những va chạm giữa cá nhân và xã hội, sự sống và cái chết, những ánh nhìn khác nhau trong đời sống đương đại…

Theo giám tuyển Phan Trọng Văn, 30 tác phẩm có thể được xem như 30 thí dụ về những ý niệm khác nhau. Ý niệm không nhất thiết phải đi đến kết luận hay gắn với một cách diễn giải duy nhất, mà có thể bắt đầu từ hình ảnh và tiếp tục mở ra những liên tưởng nơi người xem.

Tranh ý niệm của Long chủ yếu sử dụng các sắc độ của đen, trắng và xám, bố cục tối giản, đôi khi giản lược chỉ còn vài hình khối và chi tiết nhỏ. Nhưng dưới vẻ ngoài cô đọng đó là những câu chuyện mà người xem có thể dừng lại, tự vấn và tìm cách đối thoại với chính mình.

Trần Phi Long và những câu chuyện trong vùng tối - Ảnh 2.

Sự tương phản của mực tàu trên giấy xuyến vừa tạo đặc điểm thị giác, vừa hướng sự chú ý của người xem vào nội dung chuyển tải phía sau - Ảnh: H.VY

Trần Phi Long vốn là bác sĩ tốt nghiệp Đại học Y Dược TP.HCM, đồng thời là tác giả văn chương với bút danh jelu.c. Việc chuyển từ viết sang vẽ đến khá tự nhiên khi anh muốn tìm một ngôn ngữ khác để tiếp tục kể những câu chuyện mình quan tâm.

Bắt đầu thực hành hội họa từ năm 2022, Long từng tự học thư pháp, thủy mặc truyền thống, rồi dần tìm đến tranh ý niệm. Anh chọn mực tàu trên giấy xuyến vì đây là chất liệu phù hợp với khả năng ở hiện tại.

Long thích sự tách bạch của mực khô, nơi mỗi nét bút đặt xuống giấy đều để lại dấu vết, đòi hỏi sự tập trung và kiểm soát nhiều hơn so với màu nước. Chọn đen trắng là cách anh giảm bớt những yếu tố gây nhiễu thị giác để tập trung vào nội dung và ý tưởng trong tranh.

Tranh mực thường gắn với những đề tài phong cảnh, chim thú, hoa lá..., nhưng Long lại muốn thử sức với những câu chuyện có phần u tối hơn.

Trần Phi Long và những câu chuyện trong vùng tối - Ảnh 3.

Những tương phản đen trắng và bố cục tối giản được Trần Phi Long sử dụng để chuyển tải các suy tư về con người, tôn giáo và đời sống đương đại

Một cuộc chơi vẫn đang tiếp tục

Với Long, nghệ thuật ý niệm có thể đi từ khái niệm đến ý nghĩa và sau cùng là tư tưởng. Anh mới dừng ở tầng ý nghĩa, chủ yếu tiếp nhận những điều quan sát, chiêm nghiệm từ cuộc sống rồi chuyển thành hình ảnh.

Đây là lý do Long luôn cố gắng trau dồi kỹ thuật mỗi ngày, bởi khi chuyển tải một ý tưởng bằng hội họa, cần có ngôn ngữ tạo hình, bố cục và sức nặng thị giác để giữ người xem ở lại.

Nhưng Long không cố tạo ra vẻ đẹp hoàn hảo. Có những bức sau khi hoàn thành mang sắc thái u tối hơn dự định, có những nét cọ nặng tay, nền không đồng đều. Nếu vẽ lại, tranh có thể sẽ đẹp hơn về mặt thị giác, nhưng anh vẫn muốn giữ lại cảm xúc ở thời điểm sáng tác.

Long cũng không né tránh những hạn chế về kỹ thuật ở hiện tại. Với công việc chính vẫn là ngành y, thời gian dành cho hội họa thường rơi vào đêm muộn, Long không vẽ để bán tranh hay chứng minh mình giỏi mà xem hội họa là cách để giãi bày những câu chuyện riêng.

"Mình cũng không dám nhận là họa sĩ, chỉ là bác sĩ kiêm tác giả tranh ý niệm thôi", Long bộc bạch. Anh biết mình đang ở đâu, còn thiếu điều gì và muốn tiếp tục theo hướng nào.

Trần Phi Long và những câu chuyện trong vùng tối - Ảnh 4.

Với triển lãm đầu tay, Long chỉ đơn giản muốn mọi người biết có một người đang thực hành nghệ thuật ý niệm bằng mực tàu trên giấy xuyến, vẫn miệt mài học hỏi và mài giũa từng ngày

Trần Phi Long (1989) tốt nghiệp Đại học Y Dược TP.HCM, sáng tác văn chương dưới bút danh jelu.c, có tập truyện ngắn Thời đại Sodom và bộ tiểu thuyết Đối - Hòa - Hỗn - Tận.

Tranh của Long từng được giới thiệu tại các sự kiện triển lãm nhóm kỹ thuật số ở quảng trường Thời đại (New York) và Carrousel du Louvre (Paris). Một tác phẩm của anh từng được chọn làm ảnh bìa tạp chí khoa học Heart Rhythm Journal.

Với nhiếp ảnh ý niệm đen trắng, Long đoạt Giải Bạc Exposure One Awards 2026, Giải Danh dự Monochrome Photography Awards 2025 và MonoVisions Awards 2026.

Trần Phi Long và những câu chuyện trong vùng tối - Ảnh 5.

Triển lãm diễn ra đến ngày 21-11 tại 3B Gallery Art Space, 38/6i Nguyễn Văn Trỗi, TP.HCM

Trần Phi Long và những câu chuyện trong vùng tối - Ảnh 6.

Tranh của Trần Phi Long gợi liên tưởng về thân phận, sự cô độc và góc khuất trong đời sống con người

Trần Phi Long và những câu chuyện trong vùng tối - Ảnh 7.

Hai bức tranh phong cách thủy mặc gợi nhớ giai đoạn đầu Phi Long đến với mực và giấy

Trần Phi Long và những câu chuyện trong vùng tối - Ảnh 8.

Bộ đôi tranh "Bản ngã" và "Kẻ xa lạ"

Trần Phi Long và những câu chuyện trong vùng tối - Ảnh 9.

Những vòng tròn người

Trần Phi Long và những câu chuyện trong vùng tối - Ảnh 10.

Khắc khoải

Trần Phi Long và những câu chuyện trong vùng tối - Ảnh 11.

Một định nghĩa về phê bình nghệ thuật

Đọc tiếp Về trang Chủ đề