
Tô cháo cá trảnh thơm ngon, đầy hương vị - Ảnh: Tác giả cung cấp
Từ những con cá đánh bắt trên sông, người dân chế biến thành nhiều món ngon. Hấp dẫn hơn cả vẫn là nồi cháo cá nóng hổi trong những ngày đông se lạnh.
Theo ghe chài tìm cá trảnh
Buổi sớm bên dòng Đế Võng, ghe chài ngược xuôi thả lưới. Ông Năm, người nhiều năm làm nghề sông nước, cho biết cá trảnh là sản vật quen thuộc ở vùng nước lợ gần cửa biển.
Theo ông Năm, cá trảnh gần giống cá chép nhưng thân màu nhạt hơn, bụng khá lớn. Cá trưởng thành có thể nặng 5-7kg, sống ở vùng nước lợ và thường mắc lưới ngư dân.
“Cá trảnh nhìn vậy chứ có hạng lắm. Cá càng tươi, thịt càng chắc, ngọt và béo. Người biết ăn thích cá vừa đánh bắt lên, đem nấu cháo hoặc kho dưa chua”, ông Năm chia sẻ.
Cá trảnh có thể chế biến thành nhiều món như nướng, chiên, hấp, nấu canh chua, nấu canh rau răm, kho dưa cải hoặc kho với dưa gang muối chua.
Mỗi món có hương vị riêng, nhưng theo ông Năm, cá trảnh nấu cháo vẫn giữ được vị ngọt béo đặc trưng.
Dì Bảy chọn cá trảnh còn sống, nặng hơn 1,5kg để có nhiều thịt. Cá làm sạch, để ráo, xoa ít rượu gừng khử tanh, khứa vài đường rồi ướp hạt nêm, tiêu, tỏi, hành, ớt, sa tế và dầu phộng khoảng nửa giờ trước khi hấp cách thủy.

Đĩa cá trảnh hấp thơm ngon, bùi béo với hương vị đặc trưng
Dì Bảy chuẩn bị nấm mèo thái sợi, nấm kim châm, cà chua, khóm và thịt ba chỉ thái mỏng. Trong khi hấp cá, dì tranh thủ xào chín các nguyên liệu trên, nêm nếm gia vị vừa ăn.
Sau khoảng 20 phút, khi cá đã gần chín, dì cho phần nguyên liệu vừa xào vào nồi, hấp thêm 10 phút. Nước ngọt từ cá hòa quyện với vị thơm béo của thịt, vị ngọt của nấm và rau củ, tạo nên hương vị đậm đà cho món ăn.
Hiện nay, tại vùng sông Cổ Cò và sông Đế Võng, ngư dân vẫn thả lưới bắt cá trảnh bán cho khách. Giá cá khoảng 300.000 đồng/kg tùy theo thời điểm. Theo kinh nghiệm dân gian, cá trảnh có thịt ngọt, dễ ăn và thường được dùng nấu cháo, kho hoặc hấp.
“Cá trảnh ngon có hạng, nấu thứ gì cũng hảo và hiền, nhất là cháo nóng. Quê tôi vẫn lưu truyền câu: ‘Cháo cá trảnh, không rảnh cũng ăn’, ý nói bận mấy cũng tranh thủ thưởng thức. Lại có câu: ‘Dẫu rằng con lấy chồng xa/ Mẹ kêu cháo trảnh, con bôn ba về…’”, ông Năm vui vẻ kể.
Bí quyết nồi cháo cá thơm ngon
Dì Bảy có nhiều kinh nghiệm chế biến các món cháo cá. Từ cháo cá lóc, cá đối đến cháo cá trảnh, món nào qua tay dì cũng có hương vị riêng, hấp dẫn thực khách.
Dì Bảy cho rằng muốn nấu cháo ngon phải chọn cá thật tươi. Cá được đánh vảy, bỏ mang, mổ bụng, rửa sạch; khi lấy mật phải khéo tay để không làm vỡ, khiến thịt và nước cháo bị đắng.
“Cá trảnh có cái ngon riêng ở phần thịt, bộ lòng và cả cặp trứng. Người biết ăn thường không bỏ phí những phần ấy. Lòng cá phải được làm sạch cẩn thận, còn trứng cá khi nấu chín có vị bùi, béo rất hấp dẫn”, dì Bảy bật mí.

Nguyên liệu để nấu món cháo cá trảnh

Một ngư dân vừa đánh bắt được cá trảnh trên sông Đế Võng
Dì luộc cá cùng vài lát gừng và chút ớt giã dập để khử tanh. Cá vừa chín tới được vớt ra để nguội, giữ nước luộc làm nước dùng. Nhờ vậy, nồi cháo có vị ngọt tự nhiên.
Gạo vo sạch, rang sơ cho thơm rồi cho vào nước luộc cá. Dì thêm hạt sen, nấu lửa vừa đến khi gạo bung, cháo sánh mịn. Có thể thay hạt sen bằng đậu xanh để tạo vị bùi béo.
Khi cháo đã nhừ, cho phần thịt cá đã gỡ xương vào nồi, nêm nước mắm, muối và gia vị vừa ăn. Cá cũng có thể để nguyên khúc, bày ra đĩa riêng. Trước khi thưởng thức, rắc thêm hành lá, ngò ta, ngò tàu và tiêu xay để tăng hương thơm.

Nồi cháo cá trảnh thơm ngon, nhiều dinh dưỡng
Đậm đà hương vị quê nhà
Nồi cháo cá trảnh vừa nhấc khỏi bếp đã tỏa mùi thơm. Màu cháo trắng ngà, hạt sen vàng, hành ngò xanh cùng thịt cá trắng ngần tạo nên món ăn dân dã, bắt mắt.
Một muỗng cháo mang vị ngọt thanh của nước cá, mềm dẻo của gạo và bùi thơm của hạt sen. Thịt cá trảnh chắc, béo mà không ngấy, hòa quyện thành hương vị khó quên.
Đặc biệt, bộ lòng cá trảnh có vị nhân nhẩn đắng, beo béo rất riêng. Cặp trứng cá khá lớn, khi chín chuyển sang màu vàng nghệ, ăn vào bùi, thơm và béo ngậy. Những phần này góp thêm nét hấp dẫn cho món cháo dân dã.
Dì Bảy dọn cháo nóng cùng rau quế, ngò tàu, ngò ta. Ăn kèm đĩa rau sống từ làng rau Trà Quế, thêm chút tiêu và gừng cay nồng, vị béo của cá càng trở nên hài hòa.

Cá trảnh nướng mộc thơm nức mũi
Chiều đông se lạnh, cả nhà quây quần bên nồi cháo nóng, người chan nước mắm, người rắc tiêu, vừa ăn vừa trò chuyện. Hơi ấm bếp lửa và tiếng nói cười khiến bữa ăn thêm ấm áp.
Với ông Năm, mỗi con cá trảnh là món quà của dòng sông. Còn dì Bảy xem nồi cháo ngon là cách giữ gìn hương vị quê nhà trong từng bữa cơm gia đình.
Ngày nay, giữa nhiều món ăn được chế biến cầu kỳ, cháo cá trảnh vẫn có sức hấp dẫn riêng đối với những người yêu ẩm thực dân dã. Một tô cháo nóng hổi không chỉ mang vị ngọt béo của cá mà còn gợi nhớ những mẻ lưới trên sông, những chiếc ghe chài và cuộc sống bình dị của cư dân vùng Đế Võng.