Thanh Lam hát Cây sầu riêng trổ bông trong đêm nhạc Thanh Tùng

Đêm nhạc Legacy of Love tưởng nhớ 10 năm ngày mất của nhạc sĩ Thanh Tùng - Ảnh: BTC

"Điệu trưởng sang trọng" là những chữ nhạc sĩ Trần Tiến nhận xét về nhạc Thanh Tùng, ý nói những nỗi buồn nhưng được đặt trong sự nhẹ nhõm, lạc quan.

10 năm kể từ ngày nhạc sĩ rời bỏ cõi tạm (2016 - 2026), âm nhạc của ông vẫn khiến khán giả nhiều thế hệ mê say, lớn lên và già đi cùng những giai điệu ấy.

Thanh Lam hát Cây sầu riêng trổ bông

Trong đêm nhạc Legacy of Love - Di sản tình yêu diễn ra tối 15-8 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, khán giả được trở về với những giai điệu đã lưu giữ tình yêu và ký ức của nhiều thế hệ.

Thay vì bài tủ (Em và tôi, Giọt nắng bên thềm do Lệ Quyên trình bày), ca sĩ Thanh Lam xuất hiện trên sân khấu với Chuyện cổ Nghi Tàm - được cho ca khúc cuối cùng của nhạc sĩ Thanh Tùng để lại cho công chúng.

Đây là bài hát có màu sắc khá lạ trong thế giới âm nhạc luôn nhiều biến hóa của ông, mang âm hưởng xẩm Bắc Bộ, đậm tính hoài niệm, tái hiện ký ức về làng hoa Nghi Tàm bên Hồ Tây, thời điểm sơ tán với mũ rơm, mùi ổi găng và tình yêu tuổi trẻ.

Chuyện cổ Nghi Tàm viết về một ngôi làng cụ thể tại Hà Nội là Nghi Tàm. Đây cũng chính là nơi vợ chồng nhạc sĩ đã cư ngụ trong một thời gian dài, cho thấy sự gắn bó giữa không gian sống và tư duy sáng tác của ông.

Thanh Lam kể mẹ cô - nghệ sĩ đàn tranh Thanh Hương và nhạc sĩ Thanh Tùng từng có thời gian đi học cùng nhau ở Triều Tiên, sau đó làm việc chung ở Đài Tiếng nói Việt Nam.

Thời trẻ, ông Thanh Tùng là một người rất đẹp trời, có tài năng vượt trội. Nhạc sĩ từng trải qua thời kỳ sống bằng đồng lương ít ỏi của một người sáng tác âm nhạc thuần túy. Ông từng hỏi nghệ sĩ Thanh Hương có bài dân ca nào không để ông phối khí kiếm thêm tiền nuôi con.

Dù phối khí để mưu sinh, nhưng ông đã tạo nên những bản phối cực kỳ xuất sắc. Nghệ sĩ Thanh Hương nhận định ông có một "tài kinh người" trong việc thổi hồn vào các bài dân ca, tạo nên những tác phẩm không thể quên trên làn sóng Đài Tiếng nói Việt Nam một thời.

Thanh Lam hát Ngôi sao cô đơn, Hoa tím ngoài sân, Chuyện cổ Nghi Tàm - Ảnh: BTC

Thanh Lam hát nhạc Thanh Tùng lần đầu năm 19 tuổi (với bài Em và tôi) nhưng đã biết đến nhạc của ông từ năm 7 tuổi. 

Lúc đó, hai mẹ con Thanh Lam đi xem vở cải lương Cây sầu riêng trổ bông ở TP.HCM và bị xúc động mạnh mẽ và khóc nức nở vì bài hát mà cùng tên Thanh Tùng đã viết cho vở này. Dù lúc còn rất bé, không hề biết người sáng tác là ai, nhưng những giai điệu đó đã in sâu vào tâm trí, góp phần hình thành nên bản sắc nghệ thuật của Thanh Lam sau này.

Thanh Tùng từng được đào tạo chỉ huy dàn nhạc tại Nhạc viện Bình Nhưỡng – Triều Tiên, sau đó về làm đúng ngành học tại Đài tiếng nói Việt Nam suốt 5 năm. Sau giải phóng, Thanh Tùng chuyển vào Sài Gòn sinh sống và lập nghiệp. Có thể thứ nhạc cảm này đã ấp ủ trong lòng Thanh Tùng từ lâu lắm rồi, nhưng chính nắng gió và con người phương Nam đã đánh thức để có Cây sầu riêng trổ bông.

Không chỉ biểu diễn Chuyện cổ Nghi Tàm, trên sân khấu Legacy of Love, Thanh Lam còn hát ngẫu hứng một đoạn trích trong bài độc nhất nhạc sĩ viết theo thể điệu tân cổ giao duyên kể trên.

Ca sĩ Thanh Lam trên sân khấu Legacy of Love - Ảnh: BTC

Tùng Dương hát Một mình, Hoa cúc vàng nhận được nhiều tràng vỗ tay của khán giả - Ảnh: BTC

Di sản rộng lớn của nhạc sĩ Thanh Tùng

Chuyện cổ nghi Tàm, Cây sầu riêng trổ bông mở ra cả một di sản âm nhạc rộng lớn của nhạc sĩ Thanh Tùng.

Đêm nhạc Legacy of Love, khán giả không chỉ gặp lại những tình khúc nhạc nhẹ nổi tiếng một thời như Lời tỏ tình mùa xuân, Lối cũ ta về (Mỹ Linh); Trái tim không ngủ yên, Một mình, Hoa cúc vàng (Tùng Dương), Em và tôi, Giọt nắng bên thềm (Lệ Quyên), Ngôi sao cô đơn, Hoa tím ngoài sân (Thanh Lam)…, còn nghe lại nhạc phim Ván bài lật ngửa, cùng những tác phẩm khí nhạc, hòa tấu Tình không biên giới, Trái tim hoang vu, Nếu tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn guitar… của ông.

Hai mẹ con Mỹ Linh song ca Giọt sương trên mí mắt - Ảnh: BTC

Kết lại chương trình bằng Hát với chú ve con - Ảnh: BTC

Lệ Quyên hát Em và tôi, Giọt nắng bên thềm - Ảnh: BTC

Đêm Legacy of Love mở ra cả một di sản rộng lớn của Thanh Tùng - Ảnh: BTC

Trong đó hai mẹ con Mỹ Linh và Mỹ Anh song ca Giọt sương trên mí mắt, trước khi để lại sân khấu cho Mỹ Anh trình bày Hát với chú ve con cùng dàn đồng ca thiếu nhi khép lại chương trình.

Đó là những tác phẩm chứa nỗi buồn nhưng không nhuốm màu bi lụy, như phản chiếu tâm hồn của một người đàn ông mà cuộc đời mang đầy những đối lập: tài hoa và chung tình, hào sảng nhưng cô đơn, kiêu hãnh mà vẫn chân thành. Trong âm nhạc Thanh Tùng, những điều tưởng chừng đối nghịch lại hòa quyện một cách tự nhiên và sâu sắc.