
Ông Nguyễn Thanh Nghị - Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương - phát biểu chỉ đạo hội nghị - Ảnh: THU GIANG
Sáng 16-11, Hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc được Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Văn phòng Chính phủ, Hội đồng Lý luận Trung ương, Tạp chí Cộng Sản, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội và Hội Người cao tuổi Việt Nam tổ chức.
Thời kỳ dân số vàng dự kiến kết thúc vào khoảng năm 2036
Phát biểu chỉ đạo hội nghị, ông Nguyễn Thanh Nghị - Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương - nêu ra 3 yêu cầu chiến lược hiện nay.
Thứ nhất, kinh tế bạc phải được đặt trong tổng thể đổi mới mô hình phát triển của đất nước.
Trong đó, kinh tế bạc không chỉ góp phần đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi mà còn mở rộng thị trường, thúc đẩy đầu tư, tạo việc làm, phát triển các ngành hàng hóa, dịch vụ mới và hình thành các động lực tăng trưởng mới.
Thứ hai, tốc độ già hóa dân số đòi hỏi phải hành động sớm và có tầm nhìn dài hạn. Ông cho biết nước ta hiện có gần 16,5 triệu người từ 60 tuổi trở lên. Hơn 9 triệu người cao tuổi vẫn tham gia lao động, sản xuất, kinh doanh.
Dự báo đến năm 2034, số người từ 60 tuổi trở lên có thể đạt gần 21 triệu người. Thời kỳ dân số vàng dự kiến kết thúc vào khoảng năm 2036.
Tuổi thọ bình quân của người Việt Nam đang đạt mức 74 tuổi nhưng số năm sống khỏe mạnh mới khoảng 65 năm.
Điều đó cho thấy yêu cầu không chỉ là kéo dài tuổi thọ mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng sống, sức khỏe, năng lực tự chủ và khả năng tham gia xã hội của người cao tuổi.
"Chúng ta chỉ còn khoảng một thập niên để chuẩn bị căn bản cho thời kỳ già hóa dân số. Đây là khoảng thời gian có ý nghĩa quyết định để xây dựng nền tảng thể chế, kinh tế, hạ tầng và an sinh, biến thách thức già hóa thành cơ hội phát triển" - ông Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh.
Yêu cầu thứ ba là cần phát triển kinh tế bạc theo hướng vừa tạo giá trị kinh tế, vừa bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội.
"Đây vừa là yêu cầu kinh tế, vừa là yêu cầu chính trị, xã hội và nhân văn", Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đánh giá.

Thời kỳ dân số vàng dự kiến kết thúc vào khoảng năm 2036 - Ảnh minh họa: HÀ QUÂN
Tiếp cận phát triển kinh tế bạc không chỉ bắt đầu khi người dân bước vào tuổi 60
Bên cạnh kết quả bước đầu, theo ông Nguyễn Thanh Nghị, phát triển kinh tế bạc ở nước ta còn 4 nhóm hạn chế lớn như: thể chế và chính sách chưa đồng bộ; thị trường và cơ chế tài chính chưa đáp ứng yêu cầu; hạ tầng và nhân lực chăm sóc còn thiếu; dữ liệu, công nghệ và năng lực tiếp cận dịch vụ số còn hạn chế.
Các điểm nghẽn trên có mối quan hệ chặt chẽ, tác động lẫn nhau. Vì vậy phải có cách tiếp cận tổng thể, liên ngành và đồng bộ, không thể giải quyết bằng những chính sách riêng lẻ, thiếu liên kết.
Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đề nghị phải tiếp cận phát triển kinh tế bạc theo vòng đời, không chỉ bắt đầu khi người dân bước vào tuổi 60.
Đầu tư cho sức khỏe, giáo dục, kỹ năng, tích lũy tài chính và chuẩn bị cho tuổi già từ sớm chính là đầu tư cho vốn dân số quốc gia.
Với các bộ, ngành, địa phương, ông Nguyễn Thanh Nghị lưu ý chủ động rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định, chính sách, thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh để tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện phát triển kinh tế bạc phù hợp với đặc điểm dân số, tiềm năng, lợi thế của từng địa bàn.
Ông Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh phát triển kinh tế bạc không đơn thuần là mở rộng một thị trường mới, mà là lựa chọn chiến lược trong đổi mới mô hình phát triển, chủ động thích ứng với chuyển đổi dân số và hiện thực hóa quan điểm phát triển lấy con người làm trung tâm.
Việt Nam là một trong những quốc gia già hóa dân số với tốc độ rất nhanh
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Thanh Bình - Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam, cho biết nước ta là một trong những quốc gia già hóa dân số với tốc độ rất nhanh.
Trong khi các nước đã trải qua già hóa dân số trong khoảng 50-70 năm, cá biệt có quốc gia gần một thế kỷ thì ở Việt Nam dự báo chỉ khoảng trong 25 năm.
Già hóa dân số đặt ra nhiều bài toán khó về an sinh xã hội, y tế, bảo vệ, chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi.