Ô nhiễm kéo dài tại vịnh Nha Trang

Tình trạng nước thải chưa qua xử lý xả trực tiếp ra vịnh Nha Trang đã và đang ảnh hưởng nặng nề đến khu vực này

UBND phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa cho biết vừa ban hành kế hoạch xử lý triệt để tình trạng ô nhiễm môi trường khu vực công viên phía Bắc cầu Trần Phú.

Vượt ngoài mức cảnh báo

Vịnh Nha Trang đang phải đối mặt một thực tế không dễ chấp nhận: nước thải sinh hoạt, nước thải đô thị và cả chất thải từ hoạt động nuôi trồng thủy sản ngày ngày đổ trực tiếp ra biển. Tình trạng này không còn là hiện tượng cục bộ mà đã kéo dài, lặp đi lặp lại nhiều năm, bất chấp các nỗ lực xử lý.

Tại khu vực cống thoát nước Dã Tượng, gần Công viên Thanh Niên ở phường Bắc Nha Trang, phóng viên ghi nhận nước thải thường xuyên ứ đọng, bốc mùi hôi thối. Khi trời nắng nóng, dòng nước đen đặc quánh dồn lại dưới cửa xả. Khi mưa xuống, toàn bộ lượng nước thải này bị cuốn thẳng ra biển, tạo thành những vệt đục kéo dài trên mặt nước.

Tại khu vực bãi tắm Hòn Chồng, chỉ cần một trận mưa là nước đen ngòm từ đất liền đổ ra. Hình ảnh này rất mất mỹ quan, gây ấn tượng không tốt với du khách.

Dọc các tuyến đường ven biển như Trần Phú, Phạm Văn Đồng... - nơi tập trung nhiều khách sạn, nhà hàng và hoạt động du lịch ở Nha Trang - hàng loạt cửa xả vẫn tồn tại. Không chỉ vào những lúc mưa lớn - khi hệ thống thoát nước quá tải, mà ngay cả trong điều kiện bình thường vẫn có những điểm xả nước thải trực tiếp ra vịnh Nha Trang.

Ô nhiễm vịnh Nha Trang 2026: Thực trạng và giải pháp khắc phục hiệu quả - Ảnh 1.

Các cửa xả ở khu vực phía Bắc Nha Trang đổ nước thải trực tiếp ra vịnh Nha Trang

Ở khu vực cửa sông và bến cá dân sinh Vĩnh Trường, nước thải từ hoạt động sơ chế hải sản, vệ sinh bến bãi cùng lượng rác nhựa lớn bị xả trực tiếp xuống nước, không qua bất kỳ khâu xử lý nào. Tại các đảo trong vịnh Nha Trang như Trí Nguyên, Bích Đầm... với hàng ngàn cư dân sinh sống, phần lớn nước thải sinh hoạt vẫn theo hệ thống thoát nước mưa chảy thẳng xuống biển.

Báo cáo mới nhất về chất lượng nước biển ven bờ, các vấn đề môi trường tồn tại ven bờ và bên trong vịnh của Ban Quản lý vịnh Nha Trang cho thấy tình trạng ô nhiễm đã vượt ngoài mức cảnh báo. Hàm lượng thủy ngân tại một số điểm ven bờ vượt quy chuẩn cho phép nhiều lần, như cảng cá Vĩnh Lương vượt hơn 13 lần, khu vực Bắc vịnh Nha Trang vượt 6,8 lần… Mật độ vi sinh và các chất như phốt pho thường xuyên ở mức cao. Trong khi đó, dòng chảy ven bờ theo hướng Bắc - Nam khiến các chất ô nhiễm không dừng lại tại chỗ mà lan rộng ra nhiều khu vực khác.

Thiếu hạ tầng thu gom, xử lý nước thải

Một trong những bức xúc của người dân và du khách khi đến bãi biển phía Bắc Nha Trang là tình trạng nước biển thường xuyên bị "nhuộm đen".

UBND phường Bắc Nha Trang đã rà soát và chỉ ra các nguyên nhân ban đầu. Cụ thể, trạm bơm, giếng tách do Ban Quản lý hệ thống nhà máy nước thải khu vực Nha Trang (thuộc Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa)điều hành, quản lý hiện không hoạt động. Bên cạnh đó, nhiều người dân tự ý đấu nối ống xả nước thải vào hệ thống thoát nước mưa trái phép; một số hộ thải trực tiếp nước sinh hoạt ra đường, chảy xuống hệ thống thoát nước rồi tuôn ra biển. Đáng chú ý, nhiều chung cư, khách sạn, nhà hàng, cơ sở lưu trú… trong khu vực cũng đấu nối hệ thống nước thải sai quy định vào hệ thống thoát nước mưa.

Nhìn nhận một cách tổng thể, gốc rễ của vấn đề là ở hệ thống hạ tầng thu gom và xử lý nước thải còn thiếu, chưa được đầu tư hoàn thiện và đồng bộ. Vì vậy, ông Đàm Hải Vân, Giám đốc Ban Quản lý vịnh Nha Trang, kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo Ban Quản lý dự án Phát triển tỉnh Khánh Hòa đẩy nhanh tiến độ vận hành nhà máy xử lý nước thải phía Bắc. Bên cạnh đó, xem xét đưa các cống cửa xả ra ngoài phạm vi khu vực Hòn Chồng, Đặng Tất - nơi có rạn san hô và hệ sinh thái biển ven bờ đang phục hồi; xem xét đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt tại tổ dân phố Trí Nguyên, phường Nha Trang.

Để giải quyết tình trạng ô nhiễm vịnh Nha Trang, yêu cầu cấp thiết đặt ra là cơ quan chức năng cần phải hành động nhanh chóng, quyết liệt, đồng bộ hơn. Trước hết, cần đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà máy xử lý nước thải, nhất là ở khu vực phía Bắc Nha Trang; đồng thời đầu tư hệ thống thu gom riêng biệt với nước thải sinh hoạt. Việc di dời hoặc xử lý các cửa xả trực tiếp ra biển, nhất là tại khu vực có hệ sinh thái nhạy cảm, cần được thực hiện theo lộ trình rõ ràng.

Đến nay, UBND phường Bắc Nha Trang đã ban hành kế hoạch phối hợp xử lý vi phạm hành chính đối với trường hợp đấu nối nước thải trái phép vào hệ thống thoát nước mưa và đổ nước thải chưa qua xử lý ra đường. UBND phường sẽ thành lập đoàn kiểm tra các hố thu, giếng thăm của hệ thống thoát nước trên một số tuyến đường; nếu phát hiện trường hợp đấu nối trái phép với ống thoát nước thải sẽ xử phạt theo quy định, đồng thời buộc tháo dỡ.

Cơ quan chức năng cũng sẽ tiến hành kiểm tra, lập hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính đối với trường hợp đổ nước thải ra đường, nhất là với hàng quán ăn uống tại các tuyến đường Tháp Bà, Cù Huân, Tôn Thất Tùng, Phạm Văn Đồng. 

Thu gom rác thải không xuể

Theo Ban Quản lý vịnh Nha Trang, năm 2023, Ban Quản lý dịch vụ công ích đã tham mưu cho UBND TP Nha Trang bổ sung định mức khối lượng thu gom, vận chuyển rác thải tại các đảo và lồng bè nuôi trồng thủy sản là 9 tấn/ngày.

Tuy nhiên, với khối lượng rác nuôi trồng thủy sản ước tính 15 - 17 tấn/ngày như hiện nay thì không thể thu gom hết trong ngày, dẫn đến tình trạng tồn đọng trên lồng bè.