Lãi suất cho vay còn cao so với yêu cầu của nền kinh tế - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Lãi suất còn cao so với yêu cầu của nền kinh tế
Theo ông Đào Minh Tú - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam - mặt bằng lãi suất đang cao so với yêu cầu của nền kinh tế. Do đó, các ngân hàng thương mại cần giảm ngay lãi suất cho vay để chia sẻ với doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn.
"Ngân hàng và doanh nghiệp có mối quan hệ cộng sinh mật thiết. Ngân hàng hỗ trợ doanh nghiệp cũng chính là hỗ trợ chính mình. Doanh nghiệp vượt qua khó khăn, có lợi nhuận sẽ trả ngân hàng những khoản đã vay" - ông Tú nhấn mạnh.
Tuy nhiên, ông Tú cũng chỉ rõ lãi suất cao xuất phát từ nhiều yếu tố khách quan. Bản thân ngân hàng không muốn duy trì mức lãi suất cao bởi lãi suất cho vay cao đồng nghĩa với rủi ro tăng lên.
Dù vậy, việc giảm lãi suất không thể chỉ dựa vào mệnh lệnh hành chính. Nếu ngân hàng buộc phải hạ lãi suất xuống nhưng nguồn vốn huy động không theo kịp, không đảm bảo an toàn thanh khoản thì sẽ rất rủi ro. Ngân hàng cần phải cân đối giữa việc hỗ trợ doanh nghiệp, duy trì thanh khoản và kiểm soát rủi ro.
Để giải quyết bài toán này về lâu dài, cần có các chính sách đồng bộ. Đó là phải kết hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và chính sách vĩ mô để đưa lãi suất về mức phù hợp với tỉ suất lợi nhuận của nền kinh tế và từng loại hình doanh nghiệp.
Ông lấy ví dụ nếu doanh nghiệp có tỉ suất lợi nhuận khoảng 10%, thì chi phí vay vốn khoảng 7 - 8%, mới có thể để lại phần lợi nhuận cần thiết cho hoạt động kinh doanh. Đồng thời, cần phát triển các thị trường vốn khác để giải tỏa áp lực cung - cầu vốn cho kênh tín dụng ngân hàng.
Các ngân hàng cam kết giảm lãi suất cho vay 1,5-2%/năm - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Giảm lợi nhuận và chi phí để hỗ trợ khách hàng
Ông Lê Ngọc Lâm - Chủ tịch Hội đồng quản trị BIDV - cam kết sẽ triển khai ngay gói tín dụng quy mô khoảng 100.000 tỉ đồng với kỳ hạn cho vay đến 6 tháng, dành cho sản xuất kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. Mức giảm lãi suất cho vay từ 1,5 - 2%/năm.
"Chúng tôi sẽ tiết giảm chi phí cũng như giảm lãi suất huy động vốn để làm cơ sở giảm lãi suất cho vay. Lãi suất cho vay sẽ ở mức từ 6 - 7%/năm, tùy theo kỳ hạn. Với gói tín dụng này, BIDV dự kiến giảm thu nhập khoảng 500 tỉ đồng để hỗ trợ cho doanh nghiệp và người dân" - ông Lâm cho biết.
Theo ông Từ Tiến Phát - Tổng giám đốc ACB - thực hiện chủ trương của Chính phủ và cũng như Ngân hàng Nhà nước, ACB triển khai nhiều chương trình hỗ trợ khách hàng. Trong đợt này, ngân hàng áp dụng biểu lãi suất cho vay mới có hiệu lực từ ngày 20-10.
ACB cũng triển khai chương trình cho vay dành cho doanh nghiệp với mức lãi suất giảm từ 1,5 - 2%/năm. Chương trình này đã được ACB triển khai trong suốt thời gian vừa qua.
Còn với chương trình hỗ trợ giảm lãi suất 1%/năm, đến nay ACB đã giải ngân được khoảng 5.000 tỉ đồng.
Ông Phát đánh giá các ngân hàng đồng thuận hạ lãi suất sẽ giúp các doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh tốt hơn trong thời gian tới.
Còn việc Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đối với ngân hàng không giảm lãi suất, theo ông, đây là thông điệp mạnh mẽ của cơ quan điều hành, sẽ giúp củng cố kỷ luật thị trường.
"Nếu như bị giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng, biện pháp này sẽ ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của chính ngân hàng đó và khách hàng của họ. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng hệ thống ngân hàng sẽ chung tay để đảm bảo kỷ luật của thị trường, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp" - ông Phát chia sẻ.
Ngoài ra, các ngân hàng Agribank, Vietcombank, ViettinBank, MB,... đồng loạt giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp.
Tại cuộc họp triển khai công tác ngân hàng ngày 19-10, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn yêu cầu các tổ chức tín dụng phải giảm lãi suất huy động tối thiểu 0,5%/năm.
Đồng thời, từ nguồn lợi nhuận của mình, các tổ chức tín dụng phải cân đối để giảm 1,5-2%/năm lãi suất cho vay đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.
Theo Thống đốc, chính sách giảm lãi suất cần áp dụng đối với cả dư nợ hiện hữu và các khoản vay mới.
Một trong ba khó khăn của doanh nghiệp
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Nguyễn Thị Hương - Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) - cho biết qua điều tra, lãi suất cho vay cao là một trong ba khó khăn chính của doanh nghiệp. Trong khi đó, giá trị tăng thêm của ngành tài chính - ngân hàng ghi nhận diễn biến rất tích cực.
Theo bà Hương, Ngân hàng Nhà nước cần có giải pháp nhằm tạo đều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận với lãi suất cho vay ở mức hợp lý. Đây là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất kinh doanh vào những tháng cuối năm, có vốn để nhập nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, xuất khẩu và đầu tư đổi mới công nghệ.
Thực tế, một số ngân hàng trung ương như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và Ngân hàng Trung ương châu Âu cũng điều chỉnh lãi suất. Trong khi đó, một số quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia không tăng lãi suất nhằm hỗ trợ tăng trưởng và hoạt động sản xuất kinh doanh.
