Sáng 22/5, UBND TPHCM tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu về Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt nhằm hoàn thiện nền tảng pháp lý cho mô hình quản trị siêu đô thị của TPHCM trong giai đoạn phát triển mới.
Mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu vào năm 2075
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TPHCM, cho biết đây là dịp để các chuyên gia đóng góp ý kiến thực chất đối với bốn nhóm nội dung trọng tâm, gồm: bố cục và nội hàm dự thảo luật; các cơ chế, chính sách được đề xuất; những mô hình đột phá; cùng các vấn đề phát sinh gắn với yêu cầu phát triển của thành phố.
Theo ông Cường, dù đóng góp hơn 23% GDP và trên 30% tổng thu ngân sách quốc gia trong năm 2025, đồng thời duy trì tốc độ tăng trưởng ước đạt 8,27% trong những tháng đầu năm 2026, TPHCM vẫn đứng trước yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện khung pháp lý tương xứng với vai trò một siêu đô thị đặc biệt, nhằm khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế và tạo động lực tăng trưởng mới.
Ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TPHCM phát biểu tại hội thảo. Ảnh: PS
Khi được Quốc hội thông qua, Luật Đô thị đặc biệt được xem là nền tảng pháp lý quan trọng để TPHCM hướng tới trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo tầm khu vực, quốc tế.
Lãnh đạo UBND TPHCM cho biết, theo định hướng của Bộ Chính trị, đến năm 2075 - dịp kỷ niệm 100 năm Ngày Thống nhất đất nước - TPHCM được đặt mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu, sánh vai với các đô thị phát triển trên thế giới.
Về tiến độ, ông Nguyễn Mạnh Cường yêu cầu, song song với quá trình xây dựng dự thảo luật, các cơ quan cần chủ động chuẩn bị phương án triển khai và hướng dẫn thực hiện, bảo đảm khi luật được thông qua có thể triển khai đồng bộ, tránh ách tắc.
“Với tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dự thảo luật được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý đặc biệt, đồng thời nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền thành phố”, Phó Chủ tịch UBND TPHCM nhận định.
Dự thảo 9 chương, gần 300 thẩm quyền phân cấp
Báo cáo tóm tắt nội dung dự thảo, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh - Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM, Tổ phó Tổ biên tập cho biết, dự thảo gồm 9 chương, 45 điều, kế thừa cấu trúc của Luật Thủ đô, bao quát các lĩnh vực từ tổ chức chính quyền, quy hoạch đô thị, phát triển kinh tế - xã hội, khoa học công nghệ, nguồn lực phát triển đến giám sát và điều khoản thi hành.
Điểm nổi bật của dự thảo là cơ chế phân quyền triệt để - trừ lĩnh vực không phân quyền theo nguyên tắc: thẩm quyền của Quốc hội giao cho HĐND; thẩm quyền của Chính phủ giao cho UBND; thẩm quyền của Thủ tướng giao cho Chủ tịch UBND thành phố.
Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM. Ảnh: PS
Theo đó, dự thảo đề xuất trao cho HĐND thành phố hơn 140 thẩm quyền, UBND hơn 130 thẩm quyền và Chủ tịch UBND hơn 20 thẩm quyền - tổng cộng gần 300 thẩm quyền được phân cấp xuống địa phương.
"Đây là luật dành riêng cho TPHCM, không phải luật chung cho mọi đô thị đặc biệt, căn cứ theo Kết luận 46 của Văn phòng Trung ương Đảng và thực tiễn xây dựng dựa trên tổng kết Nghị quyết 31 của Bộ Chính trị", lãnh đạo Sở Tư pháp cho biết.
Ba mô hình đột phá được kỳ vọng
Trong nhóm nội dung trọng tâm, dự thảo tập trung vào ba mô hình đột phá gồm: khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và phát triển kinh tế biển. Gắn với định hướng này, dự thảo cũng đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình quản trị siêu đô thị theo hướng phát triển đô thị xanh, đô thị thông minh và đô thị biển - những lĩnh vực được TPHCM kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn tới.
Tuy nhiên, Tổ biên tập thẳng thắn nhìn nhận các nội dung về kinh tế biển, đô thị ven sông và đô thị lấn biển hiện chưa được thể hiện rõ nét trong dự thảo. Vì vậy, cơ quan soạn thảo mong muốn tiếp tục nhận được góp ý từ các chuyên gia, nhà khoa học nhằm hoàn thiện những nội dung còn thiếu.
Bên cạnh các mô hình đột phá, dự thảo cũng dành một chương nội dung về liên kết vùng và phát triển không gian đô thị. Theo đó, TPHCM được định hướng không chỉ giữ vai trò đầu tàu, dẫn dắt phát triển mà còn là trung tâm kết nối, lan tỏa động lực để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của vùng Đông Nam Bộ, vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước.
