Sáng 7/9, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao (A05, Bộ Công an) phối hợp Hiệp hội An ninh mạng quốc gia tổ chức hội nghị "KOL với hành trình kiến tạo niềm tin số" (KOL Summit 2026).
Sự kiện quy tụ hơn 1.000 nghệ sĩ, KOL, nhà sáng tạo nội dung và chuyên gia, nhằm kết nối cộng đồng người có ảnh hưởng với cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nền tảng công nghệ. Đây là lần thứ hai chương trình được tổ chức ở quy mô quốc gia.
Phát biểu khai mạc phiên chuyên đề "AI, thông tin sai lệch và khủng hoảng niềm tin", ông Nguyễn Tất Hồng Dương - Phó Chánh văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, cho rằng không gian mạng đang đứng trước một cuộc khủng hoảng niềm tin, thể hiện qua ba dấu hiệu.
Ông Nguyễn Tất Hồng Dương - Phó Chánh văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia phát biểu khai mạc chuyên đề tại hội nghị. Ảnh: Nguyễn Huế
Thứ nhất, niềm tin - giá trị nền tảng của đời sống xã hội đang bị đe dọa. Ông Dương dẫn một nghiên cứu năm 2026 của Viện Nghiên cứu Báo chí (Đại học Oxford) cho biết chỉ còn "37,3% người dùng tin vào những gì họ đang đọc, nghe, nhìn thấy trên không gian mạng", mức thấp nhất trong 15 năm theo dõi chỉ số này.
Thứ hai, các cơ chế xác lập niềm tin truyền thống ngày càng mất hiệu lực trước AI và tin giả tinh vi. Theo ông Dương, đáng lo không chỉ là công nghệ tạo ra thông tin sai lệch, mà còn làm xói mòn chính những căn cứ con người dùng để xác định sự thật, khiến họ hoài nghi cả những điều đúng.
"Khuôn mặt có thể giả, giọng nói có thể giả, hình ảnh và video cũng lại càng có thể làm giả và càng ngày càng tinh vi, dẫn tới nguy cơ con người bắt đầu nghi ngờ chính cả những điều là sự thật” - Phó Chánh văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhận định.
Thứ ba, thông tin sai lệch không chỉ ảnh hưởng cá nhân hay tổ chức mà còn có thể lan rộng, tác động đến thị trường và ổn định xã hội. Ông dẫn Báo cáo Rủi ro Toàn cầu 2026 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, trong đó xếp thông tin sai lệch và xuyên tạc là rủi ro thứ hai đe dọa ổn định xã hội.
Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Nguyễn Huế
Từ đó, ông Dương nêu ba thách thức lớn nhất trong kỷ nguyên AI: tốc độ lan truyền của sự thật so với tin giả; bằng chứng để xác lập sự thật khi hình ảnh, giọng nói, video đều có thể bị làm giả; và sâu xa hơn là xã hội sẽ đặt niềm tin vào đâu, vào ai.
Ông cho rằng trong bối cảnh đó, người có ảnh hưởng nắm giữ năng lực đặc biệt: đưa sự thật đến cộng đồng bằng uy tín và sức lan tỏa của mình. Trách nhiệm bắt đầu từ những việc cụ thể như minh bạch khi sử dụng AI, kiểm chứng trước khi chia sẻ, phân biệt rõ sự thật với quan điểm cá nhân, qua đó trở thành “điểm tựa niềm tin” trước làn sóng tin giả do AI tạo ra.
Nhà sáng tạo nội dung Hải Triều trình bày tham luận tại hội nghị. Ảnh: Nguyễn Huế
Cũng tại hội nghị, nhà sáng tạo nội dung Hải Triều cho rằng ranh giới thật - giả ngày càng khó phân định khi AI có thể tạo một kịch bản trong chưa đầy 10 giây, video hoàn chỉnh dưới 30 giây. Tốc độ này dễ cuốn người sáng tạo vào cuộc đua “ai nói trước, ai bắt trend trước”, trong khi thuật toán ưu tiên nội dung nhanh và tâm lý "Fomo" khiến việc kiểm chứng bị bỏ qua.
Từ đó, anh đưa ra thông điệp “Kiểm trước, tin sau”, kêu gọi người sáng tạo và khán giả chậm lại một nhịp, xác minh nguồn gốc thông tin trước khi chia sẻ. Theo Hải Triều, công nghệ không thể thay thế sự đồng hành chân thật giữa người sáng tạo với khán giả, hay cơ quan chức năng với người dân.
