Concert Anh trai vượt ngàn chông gai thu hút hàng chục ngàn khán giả mỗi đêm - Ảnh: NSX
Người Việt đang dành ngày càng nhiều ngân sách cho nhu cầu giải trí, phản ánh một dịch chuyển trong hành vi tiêu dùng văn hóa.
NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM, từng nhận định: "Một quốc gia không chỉ mạnh ở khả năng sản xuất thép, điện hay công nghệ.
Trong thế kỷ 21, sức mạnh còn được đo bằng khả năng tạo ra những bộ phim, bản nhạc, trò chơi và câu chuyện khiến chính người dân của mình sẵn sàng bỏ tiền để thưởng thức".
Khi người Việt sẵn sàng chi tiền để vui
Trong một lần trò chuyện cùng Tuổi Trẻ, nhạc sĩ Huy Tuấn chia sẻ trước đây khi muốn tổ chức show ở Việt Nam, các đơn vị sản xuất rất run vì sợ không có khán giả. Năm 2022, concert Mỹ Tâm với 30.000 khán giả ở sân vận động Mỹ Đình gây "choáng" giới làm nghề.
Tuy nhiên, thị trường concert trong hơn hai năm qua đã cho thấy những tín hiệu tích cực, tạo ra những tiền đề để khởi đi một ngành công nghiệp mới. "Việt Nam đang có một lớp khán giả mới rất khác thế hệ cũ. Họ trẻ, chịu chơi, chịu chi và rất cập nhật xu hướng" - Huy Tuấn nói.
Theo đó các chương trình Anh trai vượt ngàn chông gai, Anh trai say hi, live concert của Mỹ Tâm, Hà Anh Tuấn… liên tục lập kỷ lục người xem. Cả concert cá nhân của các nghệ sĩ trẻ như Grey D, Phùng Khánh Linh… cũng liên tục bán hết vé, phải lập tức mở bán đêm thứ hai ngoài dự kiến.
Sức hút của những concert hơn hai năm trở lại cho thấy hàng chục nghìn khán giả sẵn sàng chi từ vài trăm nghìn đến hàng chục triệu đồng cho vé xem biểu diễn, chưa kể chi phí di chuyển, lưu trú, mua sản phẩm lưu niệm và các hoạt động đi kèm.
Theo báo cáo Tổng quan ngành công nghiệp âm nhạc Việt Nam 2025-2026 mà Đại học RMIT Việt Nam công bố cách đây không lâu, hơn 50% khán thính giả sẵn sàng chi 50.000-200.000 đồng cho gói nghe nhạc có trả phí.
Fan cũng sẵn sàng chi 200.000-500.000 đồng cho sản phẩm thương hiệu kết hợp nghệ sĩ. Riêng merchandise được chi ở mức cao hơn: 500.000 tới 1 triệu đồng (33,2%) và trên 1 triệu đồng (22,9%).
Điện ảnh cũng đang trở thành một khoản giải trí mất tiền quen thuộc của người Việt. Tại hội nghị đối tác chiến lược hồi tháng 3, CGV Việt Nam - chuỗi rạp chiếu phim lớn nhất cả nước - công bố số liệu cho biết tổng doanh thu phòng vé năm 2025 đạt 5.593 tỉ đồng (khoảng 215 triệu USD), tăng 24% so với năm trước đó.
Nếu so với thời điểm trước COVID-19 (năm 2019), mức này tăng hơn 35%. Đây là con số kỷ lục của lịch sử rạp Việt, có được nhờ hơn 70 triệu vé xem phim được bán ra.
Thị trường vé xem phim tại Việt Nam hiện phân hóa tùy phân khúc rạp, đối tượng khán giả, khung giờ và định dạng phòng chiếu, trung bình khoảng 60.000- 120.000 đồng. Nếu thử nhân con số đó với 70 triệu vé, có thể hình dung được độ chịu chi của khán giả Việt "khủng" cỡ nào.
Không có gì khó hiểu khi Việt Nam vượt qua Thái Lan và vươn lên vị trí thứ 2 tại Đông Nam Á, xếp sau Indonesia (trên 300 triệu USD) và xếp thứ 20-25 thế giới nếu tính quy mô thị trường điện ảnh.
Doanh thu của Mưa đỏ, Tử chiến trên không, Địa đạo… cũng như loạt phim thuộc "câu lạc bộ phim trăm tỉ" chứng minh khán giả không chỉ xem phim để giải trí mà còn sẵn sàng trả tiền cho các sản phẩm nội địa chất lượng. Đó cũng là động lực giúp các nhà làm phim trong nước trở nên năng động hơn bao giờ hết khi có đến 25-26 đầu phim Việt ra mắt từ tháng 1-2026 đến nay.
Đồng thời, nền kinh tế thuê bao đang phát triển mạnh. Một bộ phận lớn người dùng trẻ chấp nhận trả tiền để đổi lấy trải nghiệm "mượt" hơn thay vì sử dụng dịch vụ miễn phí. Spotify, Netflix, YouTube Premium, Apple Music cùng các nền tảng xem phim trực tuyến trong nước như VieON, FPT Play, Galaxy Play… dần trở thành khoản chi tiêu định kỳ của nhiều gia đình thành thị. Mới nhất, HBO Max chính thức "nhảy" vào, cho thấy hấp lực của thị trường Việt Nam.
Nếu điện ảnh và concert là phần nổi của tảng băng thì game lại là dòng chảy khổng lồ phía dưới. Theo Statista và Newzoo, doanh thu thị trường game Việt Nam hiện dao động quanh mức khoảng 700 triệu USD mỗi năm, thuộc nhóm lớn nhất Đông Nam Á.
DataReportal và Statista nhận định Việt Nam hiện thuộc nhóm quốc gia có cộng đồng game thủ đông nhất Đông Nam Á với hơn 50 triệu người chơi. Từ học sinh, sinh viên đến nhân viên văn phòng, hàng triệu người Việt đang chi tiền cho vật phẩm số, battle pass, skin và các dịch vụ trong game. Đây là một trong những minh chứng rõ nhất cho việc giải trí số đã trở thành một phần của nền kinh tế.
Mưa đỏ lập kỷ lục phòng vé Việt với doanh thu hơn 700 tỉ đồng (theo Box Office Vietnam) - Ảnh: NSXCC
Giải trí không còn là khoản chi phụ
Trước đây chi tiêu cho văn hóa thường xếp sau các nhu cầu thiết yếu. Nhưng nay câu chuyện đã khác rồi. Sự phát triển của công nghiệp văn hóa gắn chặt với quá trình đô thị hóa, chuyển đổi số và sự nổi lên của thế hệ người tiêu dùng mới.
Theo TS Phạm Huy Quang - quyền Hiệu trưởng Trường đại học Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM, các hoạt động giải trí ngày càng trở thành một phần của lối sống chứ không đơn thuần là hoạt động tiêu khiển sau giờ làm việc. Trong đó gen Z và Millennials đang dẫn dắt xu hướng chi tiêu mới.
Một buổi concert không chỉ là xem ca sĩ hát. Đó còn là cơ hội kết nối cộng đồng người hâm mộ, tạo nội dung trên mạng xã hội và tham gia vào một sự kiện văn hóa mang tính biểu tượng. Tương tự, việc sở hữu tài khoản Spotify hay Netflix không đơn giản là nghe nhạc, xem phim mà còn là cách tiếp cận một phong cách sống số đã trở thành chuẩn mực của tầng lớp trung lưu trẻ.
Nhìn từ góc độ kinh tế, những khoản chi giải trí tưởng như nhỏ lẻ ấy đang góp phần hình thành một thị trường có giá trị hàng tỉ USD. Những nhà hoạt động, kinh doanh văn hóa đều thấy rõ điện ảnh, âm nhạc, truyền hình, nội dung số, phần mềm và trò chơi giải trí đang trở thành những mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Một vé xem phim, một tài khoản Spotify hay một tấm vé concert thoạt nhìn chỉ là khoản chi tiêu cá nhân. Nhưng ở quy mô hàng triệu người tiêu dùng, đó là nguồn lực tạo nên doanh thu cho doanh nghiệp, việc làm cho người lao động và giá trị gia tăng cho nền kinh tế.
Khi người Việt ngày càng sẵn sàng mở hầu bao cho phim ảnh, âm nhạc, game và các sản phẩm số, câu chuyện không còn đơn thuần là "chi bao nhiêu tiền cho giải trí". Đó là dấu hiệu cho thấy một nền kinh tế giải trí đang hình thành, nơi văn hóa không chỉ được thưởng thức mà còn trở thành động lực tăng trưởng mới của quốc gia.
Mức chi hằng tháng cho những sản phẩm âm nhạc - Ảnh: Đại học RMIT Việt Nam
Tiêu dùng nội dung nội địa tăng cao
Có sự đảo chiều trong vài năm qua cho thấy xu hướng khán giả sẵn sàng ủng hộ các sản phẩm "made in Vietnam" ngày một tăng.
Trong lĩnh vực điện ảnh, phim Việt đang chiếm lĩnh và trở thành đầu tàu của toàn ngành. Năm ngoái, nhóm phim này tăng trưởng mạnh từ mức chỉ chiếm 25% tổng doanh thu phòng vé năm 2016, nhảy lên 62% vào năm 2025 (theo thông tin từ bà Jeong Ji Young - CEO CGV Việt Nam).
Trong lĩnh vực âm nhạc, nếu ba năm trước hai đêm concert Born Pink ở Hà Nội của BlackPink thu hút đến hơn 67.000 khán giả, mang về doanh thu 13.660.064 USD (hơn 333,4 tỉ đồng, theo Touring Data) khiến ta choáng ngợp thì chỉ một năm sau đó, thị trường concert nội địa bùng nổ với các Anh trai vượt ngàn chông gai, Anh trai say hi cùng chuỗi đêm nhạc liên tục, ngày càng đông khán giả, từ 25.000-35.000/đêm ban đầu lên 50.000 hiện tại.
Giờ đây việc thu hút 20.000-50.000 khán giả/đêm nhạc không còn là một điều gì đó ngoài tầm với ở thị trường trong nước nữa.
