Chuyên gia lo ngại việc nhà ở xã hội xen cài trong dự án cao cấp dễ phát sinh xung đột chi phí quản lý vận hành, khi mức phí được thiết kế cho nhóm cư dân có thu nhập cao, vượt khả năng chi trả của người thu nhập thấp. Ảnh chụp không gian dưới sảnh một khu nhà ở xã hội tại xã Vĩnh Lộc, TP.HCM - Ảnh: CÔNG TRIỆU
Tiến sĩ Đỗ Thị Loan nguyên là Phó chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA).
Nhiều doanh nghiệp bất động sản tại TP.HCM 'vô cùng hoang mang và lo lắng'
Trong văn bản kiến nghị gửi UBND TP.HCM và các sở, ngành, liên quan đến các đề xuất của Sở Xây dựng TP.HCM về việc siết trách nhiệm chủ đầu tư trong thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội như Tuổi Trẻ Online đã thông tin trong bài viết 
Chỉ tiêu nhà ở xã hội của các địa phương giai đoạn 2025-2030TP.HCM siết quy trình mua, thuê nhà ở xã hội: công khai giá, chặn ủy quyền, chống 'cò' hồ sơ
Đầu tiên, việc nhà ở xã hội xen cài trong dự án cao cấp dễ phát sinh xung đột chi phí quản lý vận hành, khi mức phí được thiết kế cho nhóm cư dân có thu nhập cao vượt khả năng chi trả của người thu nhập thấp.
Thứ hai là hệ thống tiện ích, dịch vụ của các khu nhà ở cao cấp tại dự án được thiết kế cho cộng đồng cư dân có thu nhập cao đến rất cao, nên việc bố trí nhóm người thu nhập thấp và rất thấp vào sinh sống cùng trong các dự án nhà ở thương mại này dẫn đến việc tạo áp lực chi phí sinh hoạt vượt xa khả năng tài chính của họ.
Thứ ba là hiệu quả an sinh xã hội thấp. Khi nhà ở xã hội được bố trí trong các dự án đã hoàn thiện, đã có cư dân thu nhập cao sinh sống ổn định, câu hỏi đặt ra là liệu người thu nhập thấp có thể gắn bó bền vững trong môi trường sống đó hay không.
Cuối cùng là lo ngại sẽ phá vỡ tính đồng bộ kiến trúc và quy hoạch đô thị. Việc bố trí nhà ở xã hội manh mún khiến thành phố không thể hình thành được các khu nhà ở xã hội tập trung, quy mô lớn với hạ tầng kỹ thuật và xã hội phù hợp với cộng đồng cư dân có thu nhập thấp.
Trên cơ sở cơ chế, chính sách đặc thù và những bất cập trong thực tế, bà Loan kiến nghị TP.HCM nên áp dụng cơ chế linh hoạt, cho phép doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội thông qua hoán đổi quỹ đất sạch, nộp tiền vào Quỹ phát triển nhà ở của thành phố, hoặc kết hợp đất và tiền, thay vì buộc triển khai nhà ở xã hội tại chỗ trong mọi dự án.
Việc chuyển từ cách làm "bắt buộc tại chỗ" sang "linh hoạt" sẽ giúp tháo gỡ vướng mắc cho thị trường, đồng thời vẫn đảm bảo mục tiêu phát triển nhà ở xã hội bền vững, phù hợp điều kiện thực tiễn của TP.HCM.
Năm 2025: Cả nước đã hoàn thành hơn 102.000 căn nhà ở xã hội, vượt chỉ tiêu đề ra
