Khi đang thi công một hạng mục trong thành Điện Hải thì phát hiện súng thần công - Ảnh: ĐOÀN CƯỜNG
Liên quan việc phát lộ súng thần công trong quá trình thi công dự án tu bổ, phục hồi và tôn tạo di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải, Bảo tàng Đà Nẵng cho biết khẩu súng nằm theo trục Tây Nam - Đông Bắc.
Trong đó phần chuôi súng (đáy súng) quay về hướng Đông Bắc, phần đầu súng (miệng nòng) hướng về phía Tây Nam.
Hiện vật nằm nghiêng theo chiều chúc phần đầu súng xuống dưới.
Đo đạc trực tiếp so với bề mặt sân hiện trạng ghi nhận: phần chuôi súng nằm ở độ sâu 72cm thân súng chếch dần xuống dưới và phần đầu súng (miệng nòng) nằm ở độ sâu 143,5cm.
Khẩu súng thần công này có chiều dài toàn bộ đạt 2,95m, đường kính đáy 40cm, chuôi súng dài 17cm, rộng 12cm.
Cũng theo Bảo tàng Đà Nẵng, súng thần công đúc bằng hợp kim sắt (gang), cấu trúc nguyên khối điển hình của đại bác thời Nguyễn gồm: núm chuôi súng (cascabel) hình cầu tròn đầy đặn, đáy súng giật cấp tạo các gờ nổi đồng tâm, thân súng thuôn dần về phía miệng nòng, phần giữa thân có tai súng trụ tròn đối xứng dùng để gá lên giá pháo.
Cán bộ Bảo tàng Đà Nẵng tiến hành khai quật khẩu súng - Ảnh: ĐOÀN CƯỜNG
Súng thần công được cẩu lên - Ảnh: ĐOÀN CƯỜNG
Hiện vật còn nguyên vẹn về mặt hình thái, không bị gãy vỡ; phần núm chuôi súng, các vòng đai gia cường trên thân và phần tai súng vẫn còn 1 bên giữ được đường nét cấu trúc ban đầu.
Tuy nhiên, do bị chôn vùi lâu năm trong môi trường đất cát ẩm có chứa muối và tạp chất vật liệu xây dựng, toàn bộ bề mặt thân súng bị bao phủ bởi một lớp vỏ kết vón dày, cấu tạo bởi sản phẩm ăn mòn gỉ sắt kết dính chặt với cát, sỏi nhỏ và mảnh vụn vữa gạch.
Sau khi đưa lên khỏi hố đào, hiện vật đã được di chuyển về vị trí bảo quản tạm thời trong khuôn viên di tích.
Phần nòng và chuôi súng - Ảnh: ĐOÀN CƯỜNG
Bảo tàng Đà Nẵng cũng cho biết việc phát lộ khẩu súng nằm ở độ sâu 143,5cm cùng lớp gạch vồ gãy vỡ, vữa vôi và dấu vết than tro phản ánh sinh động các biến cố lịch sử tại di tích.
Đặc biệt là giai đoạn chiến đấu ác liệt của quân dân Đà Nẵng dưới sự chỉ huy của Danh tướng Nguyễn Tri Phương chống liên quân Pháp - Tây Ban Nha (1858-1860) cũng như quá trình biến đổi địa tầng của tòa thành qua các thời kỳ.
Khẩu súng đang được tập kết tạm thời trong thành Điện Hải để thực hiện công tác vệ sinh - Ảnh: ĐOÀN CƯỜNG
"Bảo tàng sẽ tiếp tục thực hiện công tác bảo quản, giữ độ ẩm ổn định cho hiện vật tại khu vực tập kết tạm thời (tránh để hiện vật khô đột ngột dưới nắng gió làm bong tróc và nứt vỡ lớp bề mặt kim loại bị khoáng hóa bên dưới lớp kết vón).
Sau khi làm sạch lớp kết vón bề mặt, tiến hành khảo sát, đo vẽ bản vẽ kỹ thuật chi tiết và lập hồ sơ cổ vật theo quy định. Khi hoàn tất quá trình bảo quản và lập hồ sơ khoa học, bảo tàng sẽ đưa hiện vật vào phương án trưng bày " - Bảo tàng Đà Nẵng cho biết thêm.
Ban đầu nghi là bom, không ngờ gặp súng thần công
Ngày 21-10, khi thực hiện việc tu bổ, phục hồi và tôn tạo di tích Thành Điện Hải, đơn vị thi công đã phát hiện súng thần công khoảng 168 năm tuổi nói trên.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, đại diện đơn vị thi công cho biết khi đang đào để di dời móng trụ điện tại dự án thì phát hiện súng thần công.
Theo đơn vị này, ban đầu họ nghĩ là bom, nhưng rồi nhớ ở Thành Điện Hải từng có nhiều súng thần công nên nhiều khả năng đây cũng là súng thần công.
Thông tin về sự việc được báo cho cơ quan chức năng. Ngay lập tức, lãnh đạo và cán bộ chuyên môn của Bảo tàng Đà Nẵng đã có mặt, phối hợp thực hiện khai quật súng thần công.
