Làm việc với Đảng ủy Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan ngày 15-9-2025, Tổng Bí thư chỉ rõ tầm quan trọng của phối hợp 3 trụ cột quốc phòng - an ninh - đối ngoạiẢnh: TTXVN
* Phóng viên: Một trong 5 nội dung công việc rất quan trọng được Tổng Bí thư Tô Lâm khái quát và nhấn mạnh tại phiên bế mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV là bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới. Ông có thể nêu nét mới trong nội dung chỉ đạo này?
Thiếu tướng, PGS-TS NGUYỄN VĂN SÁU
- Thiếu tướng, PGS-TS NGUYỄN VĂN SÁU, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam: Chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện bước phát triển mới trong tư duy chiến lược của Đảng, gắn kết chặt chẽ giữa bảo vệ Tổ quốc và phát triển đất nước trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh quốc tế ngày càng gia tăng.
Điểm nổi bật là sự chuyển dịch từ tư duy "bảo vệ thụ động" sang "chủ động kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định". Quốc phòng, an ninh không chỉ giới hạn trong phòng thủ lãnh thổ, mà mở rộng sang các lĩnh vực kinh tế, công nghệ, không gian mạng... Trong khi đó, đối ngoại và hội nhập quốc tế trở thành công cụ quan trọng để phòng ngừa rủi ro từ sớm, từ xa.
* Ý nghĩa, tầm quan trọng của định hướng này là gì, thưa ông?
- Trước hết, chỉ đạo của Tổng Bí thư khẳng định quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế là những trụ cột không thể tách rời của chiến lược phát triển quốc gia. Việc đặt các lĩnh vực này trong một chỉnh thể thống nhất giúp nâng cao hiệu quả hoạch định chính sách và tăng cường sức mạnh tổng hợp của đất nước.
Thứ hai, góp phần củng cố nền tảng tự chủ chiến lược để Việt Nam không bị cuốn vào các xung đột lợi ích, đồng thời vẫn bảo vệ được lợi ích quốc gia - dân tộc.
Thứ ba, tạo tiền đề bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển. Một quốc gia chỉ có thể phát triển bền vững khi duy trì được ổn định chính trị - xã hội và kiểm soát hiệu quả các nguy cơ an ninh. Sự kết hợp giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại giúp giảm thiểu rủi ro, mở rộng không gian phát triển.
Có thể khẳng định chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm có ý nghĩa sâu sắc trong việc định hướng hành động cho toàn hệ thống chính trị. Cụ thể, thúc đẩy xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân; nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân gắn bó biện chứng với thế trận lòng dân vững chắc, đồng thời gắn với phát triển kinh tế - xã hội. Đây là mô hình đặc thù của Việt Nam, tạo nên sức mạnh từ sự đồng thuận và tham gia của toàn dân.
Bên cạnh đó là nâng cao hiệu quả đối ngoại, giúp Việt Nam chủ động tham gia vào các cơ chế khu vực và toàn cầu, từ đó nâng cao vị thế quốc tế. Đối ngoại không chỉ là cầu nối hợp tác mà còn là "tuyến phòng thủ mềm" bảo vệ lợi ích quốc gia; hội nhập không chỉ nhằm mục tiêu kinh tế mà còn phục vụ bảo đảm an ninh và nâng cao năng lực cạnh tranh.
* Yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh, đối ngoại với phát triển kinh tế - xã hội thể hiện bước phát triển quan trọng trong tư duy bảo vệ, phát triển đất nước, thưa ông?
- Đúng vậy! Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị Trung ương 2 đã đưa ra một hệ thống chỉ đạo mang tính chiến lược, thể hiện bước phát triển quan trọng trong tư duy bảo vệ, phát triển đất nước. Đó là quốc phòng, an ninh và đối ngoại không còn đứng "bên ngoài sự phát triển", ngược lại trở thành "yếu tố nội sinh của phát triển". Một quốc gia biết kết hợp hài hòa giữa bảo vệ và phát triển sẽ tạo ra "lá chắn mềm" và "lá chắn cứng" để vừa giữ sự ổn định vừa mở rộng không gian phát triển.
Chỉ đạo của Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh mối quan hệ biện chứng: Ổn định là điều kiện để đổi mới; đổi mới là động lực để củng cố, tăng cường ổn định. Nếu chỉ chú trọng ổn định mà thiếu đổi mới, đất nước sẽ trì trệ; còn đổi mới mà thiếu kiểm soát, không gắn với bảo đảm an ninh sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro, bất trắc. Việc kết hợp hài hòa hai yếu tố này là yêu cầu quản trị quốc gia, cũng là nghệ thuật lãnh đạo trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động.
Vai trò của thế trận lòng dân được đặc biệt đề cao bởi đây là yếu tố cốt lõi, nhân tố bền vững, mang tính nền tảng của sức mạnh quốc gia. Đây cũng là yêu cầu chiến lược lâu dài vì lòng dân ổn định thì niềm tin mới được củng cố, tăng cường, qua đó tạo nên sức mạnh nội sinh to lớn.
Đáng chú ý, yêu cầu "giữ nước từ khi nước chưa nguy" thể hiện tầm nhìn xa trông rộng và tinh thần chủ động, tích cực trong bối cảnh các nguy cơ an ninh thường tiềm ẩn, không bộc lộ rõ ràng, lan tỏa nhanh và rất khó kiểm soát.
Ở góc nhìn tổng quát, chỉ đạo của Tổng Bí thư hàm ý về việc xây dựng một hệ sinh thái chiến lược, trong đó các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại và kinh tế - xã hội tương tác, bổ trợ, ràng buộc, đòi hỏi lẫn nhau. Khi được tích hợp hiệu quả, các lĩnh vực này sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp.
