Ứng dụng mua sắm Taobao, AliExpress, Shein và Temu trên màn hình một chiếc điện thoại tại Frankfurt am Main, Đức - Ảnh: AFP
Liên minh châu Âu (EU) hôm nay bắt đầu áp dụng mức phí 3 euro (90.000 VND) đối với hàng thương mại điện tử giá trị thấp nhập khẩu từ Trung Quốc - trước đây vốn được miễn thuế khi đưa vào khối này.
Mức phí trên sẽ được tính theo từng mã phân loại hải quan trong một lô hàng. Chẳng hạn, một kiện hàng gồm ba loại sản phẩm khác nhau sẽ phải trả tổng cộng 9 euro (270.000 VND), trong khi một kiện chỉ gồm nhiều chiếc váy hoặc nhiều món đồ chơi cùng loại chỉ chịu mức phí 3 euro.
Hãng tin Reuters bình luận động thái này tiếp tục giáng đòn vào các nền tảng thương mại điện tử vốn tận dụng việc miễn thuế hải quan để bán hàng với giá siêu rẻ, qua đó tăng trưởng nhanh chóng nhưng cũng vấp phải nhiều chỉ trích từ các nhà bán lẻ và giới hoạch định chính sách.
Trước đó Mỹ - thị trường lớn nhất của các nền tảng này - đã chấm dứt miễn thuế quan "de minimis" đối với các mặt hàng có giá trị thấp nhập khẩu từ Trung Quốc kể từ tháng 5-2025 và mở rộng áp dụng với mọi quốc gia từ cuối tháng 8 cùng năm.
Tại châu Âu, chính sách miễn thuế đối với hàng nhập khẩu có giá trị thấp đã tồn tại hàng chục năm, với ngưỡng hiện tại là 150 euro được đưa ra từ năm 2008.
Số lượng kiện hàng thương mại điện tử được hưởng ưu đãi này đã tăng vọt, từ 1,4 tỉ kiện năm 2022 lên 5,8 tỉ kiện vào năm 2025.
"Trong một thế giới thương mại khác, điều này hợp lý, nhưng thế giới đó không còn tồn tại nữa. Mọi thứ đã bị đảo lộn do thương mại điện tử, đặc biệt từ Trung Quốc" - nghị sĩ EU Dirk Gotink, người dẫn dắt chủ đề cải cách hải quan tại Nghị viện châu Âu, bình luận.
Vị này chỉ ra: "Việc miễn trừ đã bị lạm dụng và sử dụng sai mục đích trên quy mô công nghiệp để tạo ra lợi thế cạnh tranh, gây thiệt hại cho các doanh nghiệp EU".
Chuyện gì xảy ra tiếp theo?
Ông Derek Lossing, chuyên gia tư vấn về thương mại điện tử và vận tải hàng không tại công ty Cirrus Global Advisors, dự báo lượng hàng thương mại điện tử vận chuyển bằng đường hàng không vào EU sẽ giảm từ 10 - 35% trong những tuần đầu sau khi chính sách có hiệu lực.
"Vấn đề là các nền tảng này có thể chuyển hướng sang thị trường khác hiệu quả đến đâu. Khi Mỹ bãi bỏ cơ chế de minimis, châu Âu từng là lựa chọn thay thế rất tốt. Nhưng giờ đây không có lựa chọn thay thế rõ ràng nào" - ông Lossing nói.
Mức phí mới có thể sẽ khiến giá hàng hóa đến tay người tiêu dùng tăng lên. Ông Lossing cho rằng các nền tảng sẽ gây sức ép buộc nhà cung cấp chia sẻ một phần chi phí phát sinh nhằm hạn chế việc tăng giá bán đến người tiêu dùng và bảo vệ lợi nhuận.
Trong khi đó Shein đã chuẩn bị cho sự thay đổi này bằng cách mở rộng diện tích kho hàng tại Wroclaw (Ba Lan) và tăng cường vận chuyển hàng hóa số lượng lớn vào EU.
Khoản phí 3 euro chỉ là biện pháp tạm thời, dự kiến sẽ được thay thế bằng mức thuế theo từng nhóm hàng hóa từ ngày 1-7-2028, thời điểm Cơ quan Hải quan EU (EUCA) mới chính thức đi vào hoạt động.
