Nhiều doanh nghiệp ngành dệt may đưa công nghệ vào sản xuất để tối ưu hóa năng suất. Trong ảnh: công nhân dệt may tại một nhà máy ở TP.HCM - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Thay vì chỉ chờ chính sách hỗ trợ, nhiều doanh nghiệp xem đầu tư công nghệ là giải pháp cấp thiết giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí.
Đầu tư công nghệ để bù chi phí, tăng năng suất
Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Việt Thắng Jean, cho biết chi phí sản xuất ở doanh nghiệp này đã tăng khoảng 8%, trong khi biên lợi nhuận giảm từ mức 8 - 14% xuống còn 4%. "Logistics tăng gấp đôi, khách hàng chỉ hỗ trợ khoảng 30%, buộc chúng tôi phải tự tối ưu", ông nói.
Giải pháp được doanh nghiệp này lựa chọn là tự động hóa và số hóa. Việc đưa robot vào các công đoạn phụ giúp giảm chi phí đáng kể, khi giá robot hiện chỉ còn khoảng 30% so với năm 2012. Đồng thời, ông Việt cho hay doanh nghiệp đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào các nền tảng thương mại điện tử giúp tối ưu thêm khoảng 0,8% giá thành - con số nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn trong bối cảnh biên lợi nhuận bị co hẹp.
"Công nghệ giúp tăng năng suất khoảng 70%, đây là yếu tố hỗ trợ rất nhiều để duy trì đơn hàng trong bối cảnh chi phí tăng", ông Việt nhấn mạnh. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn đầu tư vào năng lượng tái tạo để giảm chi phí dài hạn nhằm giảm phụ thuộc vào giá điện và biến động năng lượng.
Một biện pháp khác được doanh nghiệp triển khai là chia nhỏ đơn hàng, hạn chế vận chuyển bằng đường hàng không và đa dạng hóa thị trường nhằm giảm phụ thuộc vào các thị trường lớn.
Lấy ngắn hạn, ứng phó dài hạn
Thực tế quá trình chuyển đổi số với nhiều doanh nghiệp đã diễn ra từ lâu, việc tiếp tục tối ưu hệ thống sản xuất bằng robots, AI không còn mang lại giá trị kinh tế đáng kể. Một số doanh nghiệp cho biết đã rà soát để tối ưu chi phí, từ vận hành nội bộ tới hỗ trợ thêm đối với người lao động.
Tại Công ty TNHH sản xuất - thương mại Mebipha, bà Lâm Thúy Ái, Chủ tịch HĐTV, cho biết đối với những hạng mục nhỏ như chi phí điện, nước, văn phòng phẩm, doanh nghiệp này đã có thông báo cụ thể để tận dụng và tiết kiệm chi phí tối đa. Doanh nghiệp cũng chủ động điều chỉnh và kế hoạch lại thời gian tồn kho linh động hơn để phối hợp hỗ trợ với nhà cung cấp, nhằm giảm áp lực vốn.
"Chúng tôi đã lập nhiều kịch bản để kịp thời thay đổi kế hoạch sản xuất nếu nguyên liệu tiếp tục bị trễ nhằm đảm bảo duy trì hoạt động. Đồng thời tính toán lại tuyến đường giao hàng, giảm bớt thời gian chi phí", bà Ái nói. Đồng thời nhấn mạnh các đầu mục liên quan đến người lao động và chất lượng sản phẩm là không thể cắt giảm do có thể ảnh hưởng tới sự phát triển dài hạn.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Lê Thị Giàu, Chủ tịch HĐQT Công ty CP thực phẩm Bình Tây, cho biết doanh nghiệp dù chịu áp lực về giá song vẫn nỗ lực trong việc duy trì bình ổn giá. "Chúng tôi cố gắng cơ cấu lại giá thành, giữ giá để phục vụ người dân và chủ động chuẩn bị kế hoạch trước khoảng 6 tháng", bà chia sẻ.
Bà Giàu cho biết thêm công ty còn chủ động đưa ra các phương án cho phép một số bộ phận nhân viên làm việc tại nhà để giảm chi phí, cũng như hỗ trợ chi phí xăng dầu trong bối cảnh chi phí leo thang để vừa giữ chân nhân sự vừa duy trì ổn định sản xuất.
Theo bà Bùi Thị Ninh - Phó giám đốc Liên đoàn Thương mại & Công nghiệp Việt Nam (VCCI) - Chi nhánh TP.HCM, ưu tiên của các doanh nghiệp trong thời điểm hiện tại là quản trị dòng tiền và thanh khoản, kiểm soát công nợ, rút ngắn vòng quay vốn và hạn chế các cam kết dài hạn. Điều này quyết định lớn tới khả năng bảo toàn năng lực tồn tại, tạo sức bật cho doanh nghiệp khi thị trường ổn định.
"Cũng từ đây, doanh nghiệp nên chủ động rà soát lại thị trường và chuỗi cung ứng, đánh giá mức độ phụ thuộc và chuẩn bị các phương án thay thế khi cần thiết, dù chưa nhất thiết phải thay đổi ngay", bà Ninh nói thêm.
Cần thêm hỗ trợ để doanh nghiệp giữ nhịp sản xuất
Dù đã chủ động ứng phó, song các doanh nghiệp cho hay rất cần những hỗ trợ kịp thời từ phía cơ quan quản lý nhà nước. Bà Lâm Thúy Ái kiến nghị cần có thêm chính sách để nới lỏng room tín dụng để doanh nghiệp tiếp tục đảm bảo vốn sản xuất trong bối cảnh chi phí sản xuất đã tăng từ 15 - 35%, trong khi sức mua thị trường không tăng.
Đồng quan điểm, bà Lê Thị Giàu cũng kiến nghị giảm lãi suất ngân hàng, cũng như các hạng mục về thuế, điện để doanh nghiệp có thể tiếp tục hoạt động sản xuất kinh doanh.
Ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM, kiến nghị hỗ trợ giảm các loại thuế như thuế nhập khẩu hay thuế tiêu thụ đặc biệt. Điều này có thể làm giảm nguồn thu ngân sách trước mắt, nhưng giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất, giữ vững sản lượng và công ăn việc làm, từ đó có thể thu được thuế doanh thu đầu ra về lâu dài.
