Thương mại điện tử tại Việt Nam ngày càng bùng nổ - Ảnh: ĐỨC THIỆN
Thương mại điện tử tại TP.HCM đang bùng nổ mạnh mẽ, đặc biệt sau khi Luật Thương mại điện tử và Nghị định 248 có hiệu lực.
Tại Hội nghị Đối thoại Doanh nghiệp - Chính quyền Thành phố lần thứ 282 do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) phối hợp cùng Sở Công Thương tổ chức, không khí hội trường nóng lên ngay từ phần trao đổi trực tiếp khi các doanh nghiệp "trút bầu tâm sự" về những va vấp thực tế trong quá trình vận hành.
Khó vì "bom hàng", hóa đơn và thuế
Mở đầu phần thảo luận, đại diện một doanh nghiệp bán hàng online bày tỏ sự lúng túng trước bài toán "bom hàng". Thực tế bán hàng qua website cho thấy nhiều đơn hàng xuất đi nhưng khách không nhận, trong khi doanh nghiệp bị yêu cầu phải xuất hóa đơn ngay trong ngày giao hàng khiến việc hạch toán điều chỉnh sau đó vô cùng phức tạp và tốn kém nguồn lực.
Cùng chung trăn trở về hóa đơn và thuế, chị Trang (một doanh nghiệp kinh doanh bán lẻ và nhập khẩu) chia sẻ thẳng thắn rằng doanh nghiệp chính quy đang chịu nhiều áp lực. Từ việc phải xuất hàng ngàn tờ hóa đơn lẻ mỗi ngày gây đội chi phí, đến chuyện khách hàng mua sỉ nhưng ngại cung cấp mã số thuế vì sợ lộ thông tin.
Thậm chí, trước sự bùng nổ của các cá nhân bán hàng xách tay không chịu thuế hay văn hóa "trả giá 50%" trên mạng xã hội, nhiều doanh nghiệp làm ăn bài bản rơi vào cảnh khó cạnh tranh và nảy sinh tâm lý "làm gì cũng sợ sai".
"Nhiều văn bản quy định câu chữ đọc bốn lần vẫn thấy 'nổ não', doanh nghiệp rất cần sự hướng dẫn rõ ràng, linh hoạt để yên tâm làm ăn", chị Trang bộc bạch.
Ở góc độ nền tảng và logistics xuyên biên giới, đại diện Công ty UPS Việt Nam lại băn khoăn về trách nhiệm xác thực danh tính người bán nước ngoài theo Điều 18 Nghị định 248: liệu việc này thuộc về sàn giao dịch hay các đơn vị logistics, và có cần kết nối dữ liệu trực tiếp với Bộ Công an hay không?
Trong khi đó, hộ kinh doanh Tươi Smart mong muốn có hướng dẫn cầm tay chỉ việc về cách kê khai doanh thu, nộp thuế khi tham gia bán hàng trên TikTok và Shopee sao cho đúng luật ngay từ đầu.
Bán hàng online cũng được giảm giá đến 100%, gỡ lo khách "bom hàng"
Giải đáp nỗi lo về "bom hàng", bà Lâm Thanh Hồng, Phó trưởng phòng nghiệp vụ dự toán, Thuế TP.HCM, khẳng định thời điểm lập hóa đơn điện tử là khi xác nhận chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua (tức giao hàng thành công), không phân biệt đã thu tiền hay chưa.
Do đó, khi hàng mới giao đi và khách chưa nhận thành công, doanh nghiệp chưa phải xuất hóa đơn. Trường hợp đã lỡ xuất hóa đơn kèm hàng, doanh nghiệp hoàn toàn có thể thực hiện điều chỉnh theo hướng dẫn chi tiết tại Khoản 5, Điều 10 Thông tư 91 đối với hàng bán bị trả lại.
Về câu chuyện xác thực người bán nước ngoài của UPS, bà Lê Thị Hà, Trưởng phòng quản lý hoạt động thương mại điện tử, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số - Bộ Công Thương, nêu rõ trách nhiệm định danh thuộc về chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian (như các sàn giao dịch), không phải đơn vị vận chuyển.
Hiện tại việc xác thực người bán nước ngoài thực hiện dựa trên giấy tờ hợp pháp (hộ chiếu, giấy đăng ký kinh doanh có hiệu lực tối thiểu 6 tháng) do sàn tự thu thập và đối chiếu, chưa bắt buộc phải kết nối với cơ sở dữ liệu của Bộ Công an.
Bà Hà cũng mang đến tin vui cho các doanh nghiệp về thủ tục giấy phép và khuyến mãi. Đó là không phân biệt giấy phép bán buôn hay bán lẻ trên môi trường mạng.
Cụ thể, với website bán hàng trực tiếp, doanh nghiệp chỉ cần thực hiện thủ tục hành chính là thông báo với Bộ Công Thương và đảm bảo minh bạch thông tin sản phẩm, chính sách giao nhận.
Bên cạnh đó, các chương trình giảm giá công khai trên website, sàn thương mại điện tử cũng không cần phải làm thủ tục thông báo với Sở Công Thương, ngoại trừ các hình thức mang tính may rủi (bốc thăm, quay số) hoặc có giá trị giải thưởng vượt ngưỡng 100 triệu đồng.
Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, thông tin thêm hưởng ứng chương trình kích cầu mua sắm cuối năm của Thành phố kéo dài đến ngày 5-2-2027 (giáp Tết Nguyên đán), doanh nghiệp được phép khuyến mãi "vượt khung" lên đến 100% thay vì bị giới hạn trần 50% như thông thường.
Trợ lý AI miễn phí rà soát luật cho doanh nghiệp
Nhằm giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ tránh cảnh "bơi" trong rừng văn bản pháp lý, Sở Công Thương TP.HCM đã phối hợp cùng Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) ra mắt nền tảng tra cứu AI miễn phí tại địa chỉ ai.vecom.vn.
Công cụ này hỗ trợ giải đáp nhanh các quy định về Luật Thương mại điện tử, Nghị định 248, Luật Quảng cáo kèm trích dẫn điều khoản gốc để doanh nghiệp dễ dàng đối chiếu và tuân thủ.
Bên cạnh sự hỗ trợ từ cơ quan nhà nước, ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng giám đốc TikTok Việt Nam, cũng cam kết đồng hành cùng thành phố triển khai tập huấn "cầm tay chỉ việc" cho các tiểu thương chợ truyền thống, hộ kinh doanh tại các phường, xã đưa hàng lên sàn số, với gói hỗ trợ đào tạo và quảng bá trị giá khoảng 200 triệu đồng cho mỗi nhà bán hàng mới.
Khép lại buổi đối thoại kéo dài hơn hai tiếng đồng hồ, ông Lê Anh Hoàng, Phó giám đốc ITPC và lãnh đạo Sở Công Thương khẳng định những kiến nghị vượt thẩm quyền liên quan đến chính sách thuế tổng thể hay thủ tục lao động sẽ được tổng hợp chuyển đến các bộ, ngành xem xét.
Sự lắng nghe và phản hồi kịp thời tại hội trường không chỉ giúp doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc trước mắt mà còn tạo động lực để cộng đồng kinh doanh số TP.HCM tự tin bứt phá.
