Đi tìm tài năng cải lương

Để phát triển bộ môn cải lương trong tương lai thì việc tìm kiếm, phát hiện những tài năng trẻ để kịp thời bồi dưỡng, phát triển là nhiệm vụ cấp thiết.

Những phần thi nổi bật

Cuộc thi Tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026 có 36 thí sinh dự thi rải khắp các đơn vị nghệ thuật từ Bắc tới Nam. Đã có vài phần trình diễn khiến khán phòng Nhà hát Trần Hữu Trang nóng lên và cho người ta hy vọng về một tài năng nào đó.

Sôi nổi nhất phải kể đến chàng kép trẻ Trọng Nhân từ đoàn tuồng cổ Huỳnh Long. Nhân được xếp vào hàng thí sinh nhỏ tuổi nhất của cuộc thi.

Năm nay mới 22 tuổi nhưng phần trình diễn của anh liên tục nhận được những tràng pháo tay. Trong Diễn kịch một mình của tác giả Lê Duy Hạnh, Nhân lần lượt thể hiện qua bốn nhân vật: người nghệ sĩ, trung thần, ông vua trẻ con và gian thần.

Một tiết mục mà nếu không đủ nội lực khó có thể hoàn thành khi vừa ca diễn, vũ đạo, xoay trở các nhân dạng trong tích tắc.

Trái với sức trẻ hừng hực của Nhân là phong cách ca diễn chân phương nhưng sâu lắng, giàu cảm xúc của Bích Châm (nghệ danh Bích Trâm) đến từ đơn vị sân khấu Vũ Luân với nhân vật Thị Bình trong Lôi vũ.

Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam đem đến sáu tiết mục dự thi được dàn dựng rất đẹp, sang, chỉn chu. Sáng 20-5 nhiều người cứ xuýt xoa với phần thi của diễn viên Ngân Hà khi hóa thân nhân vật Macbeth trong Tùy hứng phu nhân Macbeth.

Đây là kịch bản được tác giả, đạo diễn Triệu Trung Kiên - Phó giám đốc nhà hát - cảm tác, dàn dựng. Nhân vật mang màu sắc phương Tây nhưng khi thể hiện bằng ngôn ngữ cải lương đã thực sự chinh phục người xem bằng khả năng ca diễn của nghệ sĩ và tài dàn dựng của đạo diễn. Người xem mê mẩn vì không chút cảm giác sến súa hay khiên cưỡng.

Tuy nhiên những phần trình diễn tạo cảm xúc mạnh mẽ như thế lại không nhiều. Soạn giả Hoàng Song Việt theo dõi cuộc thi nhiều năm nhận định lực lượng thí sinh năm nay sàn sàn nhau, không quá nhiều em trội.

Vì vậy trên tương quan đó, việc chọn lựa kịch bản phù hợp và sự dàn dựng của đạo diễn để phát huy ưu thế của các thí sinh là cực kỳ quan trọng. Mỗi diễn viên dự thi tối đa không quá 25 phút nên nhiều bạn chọn đoạn trích đắt giá từ một vở tuồng.

Có những đơn vị, đạo diễn chăm chút xây dựng thành một tiết mục hoàn chỉnh, thêm thắt để nhân vật dự thi dày dặn, tuy nhiên lại có những đơn vị khá hời hợt khi cứ việc cắt cúp một trích đoạn bê sang nên khiến nhân vật chưa đủ chiều sâu và người xem cứ cảm giác hụt hẫng.

Tạo cơ hội cho diễn viên trẻ

Chứng kiến sự phấn khích của khán giả trong phần thi của Trọng Nhân, giám khảo Hoàng Quỳnh Mai cho biết bà vui lắm. Vui vì có những em trẻ còn yêu cải lương mà lại có thể tạo sức hút trên sân khấu như Nhân. Ở Nhân hé lộ tố chất của ngôi sao tương lai nếu em biết chăm chút, trau dồi nghề từng ngày.

"Sân khấu cải lương đang phải chịu sự cạnh tranh khắc nghiệt của nhiều loại hình giải trí mới mẻ, hấp dẫn khác. Cho nên còn người trẻ đam mê và chịu khó với cải lương là điều hết sức đáng quý.

Ở cuộc thi này, giám khảo chúng tôi bảo nhau phải cố gắng tìm kiếm, nâng niu những hạt mầm tốt với mong muốn tạo điều kiện cho các em có thêm động lực làm nghề, động lực phấn đấu với bộ môn cải lương", bà Mai tâm sự.

Đoàn nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ (Tây Ninh) lần này đang chứng tỏ một "thế lực" mới trong các đoàn cải lương miền Tây ít ỏi còn sót lại. Các tiết mục của đoàn đều cho thấy có sự chăm chút, đầu tư mặc dù nội lực của các thí sinh không đồng đều.

Nghệ sĩ Hồ Ngọc Trinh, trưởng đoàn, chia sẻ cùng Tuổi Trẻ: "Chúng tôi nhìn ra có em trội, có em cũng còn hạn chế nhưng đoàn tạo điều kiện hết sức để các bạn đến với cuộc thi nghề nghiệp lớn.

Ở một đoàn hát bây giờ mỗi năm dựng đâu có nhiều vở, vì vậy cơ hội không thể chia đều, đặc biệt là với các bạn trẻ còn thiếu kinh nghiệm. Cho nên khi tham gia cuộc thi tài năng diễn viên cải lương là các bạn có thêm cơ hội thử sức, rèn luyện một vai diễn khó.

Đi thi không phải vì giải thưởng mà trước hết tốt cho bản thân, xem như cách để họ thử thách, vượt qua chính mình. Biết đâu từ cơ hội này các bạn có thể khám phá nhiều khả năng mà trước đây chưa có cơ hội thể hiện. Lãnh đạo đoàn cũng từ những nỗ lực của các bạn mà có sự đánh giá lại nội lực của diễn viên, từ đó có kế hoạch đào tạo, phát triển những nhân tố mới".

Hồ Ngọc Trinh cũng cho biết thêm sau cuộc thi, các tiết mục dự thi sẽ tiếp tục được đoàn đưa vào các chương trình biểu diễn phục vụ, vừa tiếp tục phát huy khả năng diễn viên vừa không lãng phí khi đoàn đầu tư cho "gà nha" đi thi.

Năm nay có những thay đổi trong quy chế nên số lượng thí sinh dự thi hạn chế hơn so với những lần thi trước. Vì vậy có những luồng ý kiến trái chiều.

Chẳng hạn quy định về trình độ học vấn mà theo ông Trần Ngọc Giàu, chủ tịch hội đồng giám khảo, thì có thể mọi người chưa quen nhưng ông thấy cần thiết để nâng cao tính chuyên nghiệp của cuộc thi.

Diễn viên dự thi cũng cần phải đáp ứng trình độ nào đó để nâng tầm khả năng của diễn viên cải lương trong thời đại mới. Có đủ năng lực, trình độ để kiến tạo nhân vật sâu sắc.

Còn ông Hoàng Song Việt thì băn khoăn vì theo ông, diễn viên cải lương rất cần năng khiếu mà năng khiếu thì không phải ai cũng có. Trong điều kiện diễn viên cải lương, đặc biệt là diễn viên trẻ, khan hiếm thì có lẽ nên xem lại quy chế, e rằng sẽ bỏ sót, bỏ lọt tài năng.

Vì học vấn đơn vị có thể tạo điều kiện, khuyến khích các em học thêm, còn năng khiếu, tài năng, yếu tố tiên quyết lại rất khó bổ sung.