Dơi quạ treo ngược thân trên cành cây cổ thụ trong khuôn viên chùa - Ảnh: KHẮC TÂM
Chùa Dơi hay còn được gọi chùa Mã Tộc hoặc Mahatup, nằm ở đường Văn Ngọc Chính, phường 3, TP Sóc Trăng cũ, nay thuộc phường Phú Lợi, TP Cần Thơ.
Ngôi chùa có tuổi đời hơn 400 năm, nổi tiếng với kiến trúc Khmer đặc sắc và hàng chục ngàn con dơi lớn sống tự nhiên trong khuôn viên cây xanh của chùa.
Ông Thạch Chưa (75 tuổi, ngụ phường Phú Lợi) cho biết gia đình ông sống gần chùa, lúc nhỏ ông đã thấy dơi đậu đen các nhánh cây cổ thụ. Thường chập tối, dơi bay đi kiếm ăn, rạng sáng quay về, bay ngợp trời.
"Lúc tôi ngoài 20 tuổi, dơi nhiều lắm, có tới hàng chục ngàn con. Nó đậu đen trên các cành cây dầu, cây sao của chùa, nhiều đến mức không thấy lá cây đâu, chỉ toàn thấy dơi. Từ xa, mọi người đã nghe tiếng kêu chí choé của dơi, rất thích. Lúc đó chùa Dơi nổi lắm. Ở đâu cũng đến tham quan", ông Chưa nhớ lại.
Khuôn viên chùa Dơi trồng nhiều cây dầu, cây sao - Ảnh: KHẮC TÂM
Dơi quạ sống tại chùa Dơi có con nặng 1,5kg, sải cánh 2m - Ảnh: KHẮC TÂM
Thời gian dần trôi, đàn dơi giảm dần. "Trước đây khu vực này nhà cửa chưa nhiều, vẫn còn đường đất. Bây giờ đường thảm nhựa, nhà tường mọc lên san sát. Cây cổ thụ của chùa vẫn còn đó, nhưng đàn dơi đã không còn nhiều như xưa. Tôi không ngờ dơi giảm nhanh đến như vậy. Thiệt buồn", ông Chưa nghẹn lời.
Ghi nhận của Tuổi Trẻ sáng 15-8, cũng như nhiều ngôi chùa khác của đồng bào Khmer, trong khuôn viên chùa Dơi trồng rất nhiều cây dầu, cây sao. Nhiều cây cao khoảng 20 - 30m. Tuy nhiên phải quan sát kỹ mới thấy dơi treo mình trên ngọn cây.
Hiện chỉ còn khoảng 3 - 4 cây cổ thụ có dơi treo ngược thân. "Vài năm trước còn khoảng 2.000 con. Bây giờ chắc tầm 300 - 400 con là cùng", ông Chưa buồn bã nói.
Anh Thanh (nhà ở Vĩnh Long) cho hay đã nghe chùa Dơi có rất nhiều dơi nên tranh thủ đưa gia đình đi chùa, xem dơi. "Thật lòng, tôi rất thất vọng. Trong trí tưởng tượng của tôi, dơi sẽ rất nhiều. Nhưng đến nơi, căng mắt mới thấy vài chục con. Với đà này, không bao lâu nơi đây sẽ không còn dơi, khi đó chỉ còn lại trong ký ức", anh Thanh thở dài nói.
Một cán bộ địa phương lý giải nguyên nhân số lượng dơi đã sụt giảm nghiêm trọng do nạn săn bắt và thay đổi môi trường.
Theo các nhà khoa học, dơi sống tại chùa Dơi thuộc loại dơi quạ lớn, nặng từ 0,5kg đến hơn 1kg, sải cánh rộng từ 1m - 1,5m. Cá biệt có con nặng đến 1,5kg, sải cánh dài khoảng 2m.
Dơi móc móng vào cành cây và treo ngược thân. Loài dơi này là động vật có vú nên đẻ con. Mỗi năm chỉ đẻ một lần và đẻ duy nhất một con. Khi đẻ con, một cánh của dơi móc vào cành cây, cánh còn lại đỡ con sắp chào đời, đẻ xong thì cứ ôm con suốt 3 - 4 tháng. Khi dơi con biết bay sẽ tự đi kiếm ăn.
