Tiếp tục Kỳ họp thứ nhất, ngày 10-4, Quốc hội thảo luận tại tổ về kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước. Thảo luận tại Tổ 2 (Đoàn Đại biểu Quốc hội TPHCM), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đại biểu đánh giá kết quả đạt được của năm 2025 và những tháng đầu năm 2026 là rất đáng trân trọng, cho thấy sự nỗ lực rất lớn của lãnh đạo các cấp, các ngành, chính quyền, địa phương, doanh nghiệp, người dân.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu sáng 10-4. Ảnh: Lâm Hiển
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ mục tiêu tăng trưởng 2 con số đặt ra những yêu cầu rất mới, đặc biệt là phải chuyển mạnh từ quản lý sang kiến tạo để bứt phá. Phải có những giải pháp hết sức đồng bộ, quyết liệt, quyết tâm và phải "quyết làm" thì mới có sản phẩm.
"Bây giờ ai cũng có tư duy, cũng có tầm nhìn, cũng quyết liệt nhưng mà không ai làm thì không bao giờ có sản phẩm. Từ người lãnh đạo cao nhất đến cán bộ ở tất cả các ngành, các cấp, các lĩnh vực đều phải làm. Đây là vấn đề hết sức quan trọng" - Chủ tịch Quốc hội nói.
Đột phá thể chế là động lực then chốt cho tăng trưởngChia sẻ với các đề xuất, giải pháp được đại biểu đưa ra tại phiên thảo luận, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh 6 vấn đề cốt lõi.
Thứ nhất, phải tiếp tục đột phá về thể chế, mở đường cho sản xuất. Từ thực tiễn điều hành giai đoạn 2024-2025, Chủ tịch Quốc hội cho rằng đột phá thể chế là động lực then chốt cho tăng trưởng.
Trên cơ sở đó, trong thời gian tới, cần tiếp tục thúc đẩy cải cách toàn diện theo hướng triển khai mạnh mẽ "5 hóa", gồm: số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa nguồn lực, thông minh hóa quản trị và hài hòa hóa lợi ích. Trong đó, số hóa được coi là nền tảng, nếu không thực hiện quyết liệt sẽ khó tạo bước chuyển về năng suất và hiệu quả quản trị.
Cùng với phát triển kinh tế, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội, nhất là trong giáo dục, y tế, an sinh, "kinh tế phát triển nhưng phải bảo đảm công bằng xã hội".
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu sáng 10-4. Ảnh: Lâm Hiển
Thứ hai, phải cắt giảm chi phí tuân thủ, chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" rộng rãi. Chủ tịch Quốc hội nêu rõ "phải xóa bỏ tâm lý sợ sai bằng cách từng cấp, từng ngành, từng lãnh đạo phải bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm".
Chủ tịch Quốc hội nêu thực tế gần đây nhất về xử lý đất đai có Kết luận số 77-KL/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 170/2024/QH15 của Quốc hội; tại Kỳ họp thứ mười, Quốc hội khóa XV có Nghị quyết số 265/2025/QH15 về giải quyết tồn đọng đất đai. "Hiện nay, một số địa phương làm rất tốt nhưng một số nơi vẫn sợ, gặp lãnh đạo thì kiến nghị việc nọ, việc kia nhưng không dám làm" - Chủ tịch Quốc hội cho biết.
Nhấn mạnh lại phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", Chủ tịch Quốc hội khẳng định: "Trung ương (Đảng, Quốc hội, Chính phủ) chỉ kiến tạo và kiểm tra. Quốc hội cũng không ôm danh mục công trình, danh mục vốn phân bổ. Những công trình lớn như: Điện hạt nhân Ninh Thuận, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt đô thị... thì Quốc hội bàn, chứ không ngồi tính toán phân chỗ này, chỗ kia như thế nào, chỉ phân tổng thu, tổng chi và các nguồn lực lĩnh vực thôi".
Cần tạo điều kiện để hình thành thêm nhiều tập đoàn tư nhân lớnThứ ba, phải tập trung cho khu vực kinh tế tư nhân. Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ kinh tế tư nhân phát triển 2 con số thì đất nước mới tăng trưởng 2 con số được. Do đó, cần tạo điều kiện để hình thành thêm nhiều tập đoàn tư nhân lớn, tương tự như một số doanh nghiệp đã và đang tham gia hiệu quả vào các dự án lớn của quốc gia hiện nay.
Nêu ví dụ cụ thể, Chủ tịch Quốc hội cho biết hiện nay các công trình lớn quốc gia giao cho tập đoàn tư nhân xây dựng rất nhanh, bảo đảm yêu cầu. Tại sao Nhà nước làm một công trình, thủ tục mất 3-4 năm mới xong, rồi xây dựng kéo dài? Trung tâm Triển lãm Quốc gia Vingroup làm có 10 tháng là xong.
Thứ tư, chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ. Nghị quyết 57 về khoa học đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Chủ tịch Quốc hội cho rằng AI có hai mặt, nhưng nơi nào ứng dụng được AI thì sẽ thành công. Ngay hoạt động của Quốc hội nếu không số hóa, không ứng dụng AI thì sẽ rất khó khăn.
"Một báo cáo 3.000 trang đưa vào AI đọc mấy phút là tóm tắt được còn 30-60 trang. Hội trường thảo luận một ngày, trong vòng mấy giây, mấy phút đã có biên bản, phân biệt được giọng Bắc, Trung, Nam rất rõ ràng" - Chủ tịch Quốc hội nói. Chia sẻ điều này, Chủ tịch Quốc hội cho biết hiện đang chỉ đạo xây dựng trung tâm AI dành riêng cho Quốc hội.
Thứ năm, điều hành kinh tế vĩ mô phải linh hoạt nhưng phải quyết liệt. Có những vấn đề tác động từ bên ngoài, nhưng chúng ta phải dự đoán được để làm sao tăng trưởng cao nhưng không rủi ro lạm phát. Chính sách tài khóa phải mở rộng có trọng điểm, tập trung nguồn lực đầu tư công vào các dự án có tính lan tỏa nhanh, không dàn trải.
"Tôi hết sức mừng, hôm qua Thủ tướng đã báo cáo tại hội trường là sẽ tập trung xử lý các dự án tồn đọng và các công trình trọng điểm" - Chủ tịch Quốc hội nói.
Cuối cùng là đẩy mạnh kinh tế đêm và tiêu dùng nội địa. Hiện nước ta có khoảng 102 triệu dân. Như vậy, người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam để kích cầu nội địa. Nêu ví dụ Trung Quốc có 1,4 tỉ dân, dù đóng cửa họ vẫn phát triển được nhờ tiêu thụ và du lịch trong nước. "Chúng ta cũng phải tính toán vấn đề đó" - Chủ tịch Quốc hội nói.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh tầm nhìn 2026 là làm sao phải "không lãng phí một ngày, không chậm trễ một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng và không bị động trong một năm".
"Thời gian không chờ đợi ai. Nghị quyết của Đảng, của Quốc hội có rồi, quan trọng là khâu tổ chức thực hiện. Chúng ta hay nói khâu này yếu kém, thì tới đây phải rõ từng cơ quan, đơn vị, địa phương; ai làm, lúc nào xong, sản phẩm thế nào? Tránh tình trạng cán bộ "sáng cắp ô đi, chiều cắp ô về" mà không có sản phẩm. Cán bộ là quyết định, phải có tầm, có trình độ ngoại ngữ, tin học và chuyên môn nghiệp vụ tương xứng" - Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
