Fan manga chắc chắn không thể bỏ qua 20th Century Boys, một trong những truyện tranh vĩ đại nhất từng xuất bản - Ảnh: Viz Media
Có những câu chuyện bắt đầu từ một trò chơi trẻ con nhưng khi những đứa trẻ trưởng thành, trò chơi ấy lại trở thành lời tiên tri đáng sợ, manga 20th Century Boys của Naoki Urasawa là một câu chuyện như thế - một tác phẩm vừa mang màu sắc trinh thám vừa là hành trình trở về với ký ức và những lời hứa của tuổi thơ.
Đằng sau quy mô của một cuộc khủng hoảng toàn cầu là câu chuyện rất thời đại về tình bạn, trách nhiệm và những ký ức đẹp về một thời đại đã qua.
Bí ẩn kỳ quái bậc nhất làng manga
Năm 1969, một nhóm trẻ gồm Kenji, Otcho, Maruo, Yoshitsune, Yukiji và những người bạn khác dựng một căn cứ bí mật để cùng nhau trải qua mùa hè. Chúng đọc truyện tranh, nghe radio, chơi đùa và tưởng tượng mình là những người hùng có nhiệm vụ cứu thế giới.
Trong những trò chơi ấy, nhóm trẻ xây dựng một cuốn "Sách tiên tri", ghi lại những viễn cảnh tận thế do chính chúng nghĩ ra: dịch bệnh lan rộng, thành phố bị tàn phá, một tổ chức bí ẩn trỗi dậy và một nhóm bạn đứng lên chống lại thế lực muốn hủy diệt nhân loại.
Khi còn nhỏ, tất cả chỉ là trò tưởng tượng. Nhưng gần 30 năm sau, khi thế kỷ 20 chuẩn bị khép lại, những sự kiện được ghi trong cuốn sách lần lượt xảy ra - Ảnh: Viz Media
Năm 1997, Kenji đã trở thành một người đàn ông bình thường. Anh làm việc tại cửa hàng tiện lợi của gia đình, chăm sóc cô cháu gái Kanna sau khi chị gái bỏ đi. Giấc mơ trở thành ngôi sao nhạc rock thời trẻ đã lùi xa, nhường chỗ cho những trách nhiệm của cuộc sống trưởng thành.
Cho đến khi Kenji nhìn thấy một biểu tượng kỳ lạ. Hình ảnh ấy khiến anh có cảm giác quen thuộc nhưng không thể nhớ ra nó xuất hiện từ đâu.
Rồi một người bạn thời thơ ấu qua đời trong hoàn cảnh bí ẩn. Một thông điệp để lại trước cái chết lại chứa chính biểu tượng đó.
Từ đây, Kenji bắt đầu lần theo những ký ức tưởng như đã bị chôn vùi.
Anh và những người bạn cũ tìm thấy căn cứ năm xưa, cùng chiếc hộp thời gian họ từng chôn dưới một cái cây. Biểu tượng bí ẩn tiếp tục xuất hiện. Những mảnh ký ức từ mùa hè năm 1969 dần trở lại và dẫn họ đến một sự thật đáng sợ: câu chuyện họ từng viết ra khi còn nhỏ đang trở thành hiện thực.
Đứng phía sau tất cả là một nhân vật tự xưng là "Friend". "Nhưng Friend là ai?" - Câu hỏi này trở thành trung tâm của 20th Century Boys và cũng là một trong những bí ẩn hấp dẫn nhất mà Naoki Urasawa dựng nên - Ảnh: Viz Media
Một sự kiện trong hiện tại có thể khiến nhân vật nhớ lại một chi tiết từ thời thơ ấu. Một nhân vật ở tương lai lại tiết lộ điều gì đó khiến người đọc phải nhìn lại những gì từng xảy ra hàng chục chương trước. Tưởng như phức tạp, cách kể này lại được Urasawa kiểm soát rất chặt chẽ.
Các chi tiết tưởng như vụn vặt ban đầu đều có thể trở thành chìa khóa quan trọng về sau. Một hành động của nhân vật lúc nhỏ, một cuộc trò chuyện thoáng qua hay một hình ảnh xuất hiện trong vài khung truyện đều có thể quay trở lại với ý nghĩa hoàn toàn khác.
Điều đáng nể là người đọc thường được cung cấp đủ thông tin để tự suy đoán. Urasawa không đơn thuần giấu câu trả lời, mà liên tục đặt những mảnh ghép trước mắt độc giả rồi khiến họ vỡ oà khi từng mắt xích được giải mã, đỉnh điểm là lúc danh tính của Friend được hé lộ, tất cả manh mối như đã được tác giả bày ra trước mắt từ lâu.
20th Century Boys
Ngoài bí ẩn lớn nhất của câu chuyện, tác giả Urasawa còn dành nhiều thời gian cho những điều nhỏ bé hơn: một người bạn cũ nhớ về nhau, một gia đình tan vỡ, một người phải lựa chọn giữa công việc và trách nhiệm, hay cảm giác của một người trưởng thành khi nhận ra giấc mơ của họ đã bị thực tại nghiền nát, những lời hứa thời thơ ấu vẫn còn đó và có lẽ chẳng bao giờ thực hiện được.
Nhóm trẻ ngày nào giờ đã trở thành những người trưởng thành với tính cách, nghề nghiệp và hoàn cảnh khác nhau. Họ có thể xa cách trong nhiều năm, thậm chí không còn nhớ chính xác những gì đã xảy ra trong quá khứ. Nhưng khi thế giới gặp nguy hiểm, những mối liên kết cũ lại trở về - Ảnh: Viz Media
Urasawa cũng không chia nhân vật thành hai phía thiện - ác đơn giản. Mỗi người đều có những động cơ, tổn thương và lựa chọn riêng. Chính sự nhập nhằng ấy khiến câu chuyện về Friend không chỉ là cuộc truy tìm một kẻ phản diện mà còn trở thành cuộc đối diện với quá khứ của cả một thế hệ.
20th Century Boys được viết vào cuối thế kỷ 20, nhưng nhiều vấn đề trong manga dường như không hề cũ. Mối đe dọa trong 20th Century Boys không chỉ đến từ sức mạnh mà còn đến từ khả năng khiến người khác tin tưởng.
Sau hơn hai thập niên kể từ khi xuất bản chương đầu tiên, 20th Century Boys vẫn là một trong những tác phẩm nổi bật nhất của Naoki Urasawa.
Manga có thể dài, cấu trúc phức tạp và đòi hỏi người đọc phải ghi nhớ nhiều nhân vật, nhưng có một phần thưởng đặc biệt dành cho các độc giả kiên nhẫn và hiểu được tầm vóc của thông điệp đằng sau.
Đây không chỉ là câu chuyện về những người bạn cứu thế giới. Đó còn là câu chuyện về những đứa trẻ từng tin rằng mình có thể làm được điều ấy - và những người trưởng thành phải quay trở lại để hoàn thành lời hứa mà họ tưởng đã quên.
